ABD'de 3 Kasım ara seçimleri öncesinde Cumhuriyetçi Parti'nin yürüttüğü seçim bölgesi yeniden düzenleme (redistricting) çalışmaları, sivil haklar savunucuları tarafından sert eleştirilere yol açıyor. Yeni haritalar, özellikle azınlık seçmenlerin yoğun yaşadığı bölgelerde temsil gücünü azaltarak ırksal gerilimi tırmandırıyor. Demokratlar ise bu hamlenin seçim sonuçlarını önceden belirlemeye yönelik bir hamle olduğunu savunuyor.
Seçim Haritaları Neden Değişiyor?
ABD'de her on yılda bir yapılan nüfus sayımı sonrasında eyaletler, kongre ve eyalet meclisi seçim bölgelerini yeni nüfus verilerine göre yeniden çizer. Bu süreç, anayasal bir zorunluluk olsa da, iktidardaki partilerin kendi lehlerine avantaj sağlamak için haritaları manipüle etmesi (gerrymandering) sıkça görülüyor. 2020 nüfus sayımının ardından Cumhuriyetçilerin kontrolündeki eyaletlerde hızla yeni haritalar kabul edildi. Teksas, Florida, Georgia ve Kuzey Karolina gibi eyaletlerde Demokrat eğilimli bölgeler parçalanarak Cumhuriyetçi çoğunluk güçlendirildi.
Özellikle Teksas'ta yeni haritalar, Latin kökenli seçmenlerin oy gücünü önemli ölçüde azalttı. Benzer şekilde Georgia'da Afro-Amerikan toplumunun yoğun olduğu bölgeler bölünerek Demokrat adayların seçilme şansı düşürüldü. Sivil haklar örgütleri, bu değişikliklerin 1965 tarihli Oy Hakkı Yasası'nın ruhuna aykırı olduğunu belirterek dava açtı. Ancak Yüksek Mahkeme'nin muhafazakar çoğunluğu, son yıllarda bu tür davalarda eyaletlerin yetkilerini genişletici kararlar alıyor.
Siyasi Dengeler ve Irksal Gerilim
Yeniden çizilen haritalar, sadece seçim sonuçlarını değil, aynı zamanda Amerika'nın ırk ilişkilerini de derinden etkiliyor. Azınlık seçmenler, oylarının susturulduğunu düşünüyor. Bu durum, son aylarda ülke genelinde protestolara ve sivil toplum kampanyalarına yol açtı. Demokratlar, bu değişiklikleri "oy hırsızlığı" olarak nitelendirirken, Cumhuriyetçiler ise "seçim güvenliğini sağlamak" ve "nüfus değişimini yansıtmak" gerekçesiyle savunuyor.
Ara seçimlere sayılı günler kala, anketler Demokratların oy oranında hafif bir üstünlüğünü gösterse de, yeni haritalar sayesinde Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğunu koruması bekleniyor. Uzmanlar, bu durumun 2024 başkanlık seçimleri için de zemin hazırladığını belirtiyor. Zira aynı haritalar, başkanlık seçimlerinde de kullanılacak ve delege dağılımını etkileyecek.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
ABD'deki bu iç siyasi çalkantı, ülkenin dünya sahnesindeki itibarını da sarsıyor. Demokrasinin beşiği olarak görülen Amerika'da seçim sisteminin adil olmadığına dair artan algı, otoriter rejimlerin elini güçlendiriyor. Çin ve Rusya gibi ülkeler, ABD'nin kendi seçimlerinde yaşadığı sorunları propaganda malzemesi yaparak Batı'yı eleştiriyor. Ayrıca, ABD'nin iç meselelerine odaklanması, Ukrayna'daki savaş, Tayvan gerilimi ve Orta Doğu'daki istikrarsızlık gibi küresel krizlerde inisiyatif alma kapasitesini azaltabilir.
NATO müttefikleri, Washington'un kararlılığı konusunda endişeli. Özellikle Avrupa ülkeleri, ABD'nin savunma harcamalarına ve ittifaka bağlılığına dair soru işaretleri taşıyor. Ara seçim sonuçları, ABD'nin dış politikasının yönünü belirleyecek. Cumhuriyetçilerin Kongre'deki gücünü artırması, Başkan Biden'ın dış politika gündemini zorlaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki seçim haritaları değişikliği ve ara seçim sonuçları, Türkiye'yi de yakından ilgilendiriyor. Zira ABD, Türkiye'nin en önemli müttefiklerinden biri ve stratejik ortak. Kongre'deki güç dengeleri, Türkiye'ye yönelik silah satışları, F-16 modernizasyonu ve Suriye politikası gibi konularda belirleyici olacak. Cumhuriyetçilerin çoğunluğu elinde tutması, Türkiye karşıtı yasama girişimlerini hızlandırabilir veya yavaşlatabilir. Ayrıca, ABD'nin iç sorunlara odaklanması, Türkiye'nin bölgesel hamlelerinde daha serbest hareket etmesine olanak tanıyabilir. Ancak, istikrarsız bir ABD, küresel güvenlik mimarisinde boşluk yaratarak Türkiye'nin güvenlik hesaplarını da etkileyebilir.
