ABD Posta Servisi (USPS), federal mahkemenin postayla oy pusulalarının işlenmesine ilişkin kısıtlamaları geçersiz kılan kararına rağmen, seçim güvenliği gerekçesiyle uygulamaya koyduğu bazı kısıtlayıcı tedbirleri sürdürmeye devam ediyor. Bu gelişme, Başkan Donald Trump'ın postayla oy kullanımını sınırlandırma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor ve ABD'de seçim güvenliği ile oy hakkı arasındaki hassas dengeyi yeniden gündeme getiriyor. Mahkemenin, posta sürelerinin kısaltılması ve ek makinelerin kaldırılması gibi uygulamaların oy verme hakkını ihlal ettiği yönündeki kararı, Posta Servisi'nin bu karara rağmen bazı bölgelerde mektup ve paket dağıtımını yavaşlatacak adımları atmaya devam ettiğini gösteriyor.
Kısıtlamaların arka planı ve hukuki süreç
Postayla oy kullanma (mail-in voting), ABD'de özellikle Covid-19 salgını nedeniyle 2020 başkanlık seçimlerinde büyük önem kazanmıştı. Ancak Başkan Trump, postayla oy kullanımının seçim sahtekarlığına yol açabileceğini iddia ederek bu yöntemin kısıtlanmasını savunuyor. Bu kapsamda USPS, posta işleme tesislerinin kapatılması, mesai saatlerinin azaltılması ve posta kutularının kaldırılması gibi uygulamalara gitmişti. Bu uygulamalar, özellikle Demokrat parti tabanının yoğun olduğu eyaletlerde oy pusulalarının zamanında ulaşmaması riskini artırdığı gerekçesiyle eleştirilmişti.
Bu gelişmeler üzerine bazı eyaletler ve sivil toplum örgütleri federal mahkemeye başvurmuştu. Geçtiğimiz haftalarda bir federal yargıç, USPS'nin bu uygulamalarının anayasaya aykırı olduğuna hükmederek, posta işleme tesislerinin yeniden açılması ve dağıtım sürelerinin normale döndürülmesi emrini vermişti. Ancak Posta Servisi yönetimi, mahkeme kararına rağmen bazı bölgelerde işleme merkezlerini açmayı reddediyor ve posta dağıtımındaki gecikmelerin 'işletme bütçesi' kaynaklı olduğunu savunuyor.
Seçim güvenliği mi, oy hakkı ihlali mi?
Trump yönetimi, postayla oy kullanımına yönelik kısıtlamaların 'seçim güvenliğini sağlama' amacı taşıdığını öne sürerken, Demokratlar ve sivil toplum örgütleri bu uygulamaların özellikle azınlık ve düşük gelirli seçmenlerin oy kullanmasını engelleyerek seçim sonuçlarını etkilemeyi amaçladığını belirtiyor. Uzmanlar, postayla oy kullanmanın istatistiksel olarak yüz yüze oy kullanmaya göre sahtekarlık riskinin daha yüksek olmadığını, ancak bu konudaki tartışmaların toplumda kutuplaşmayı artırdığını ifade ediyor.
Bu durum, ABD'de seçim sisteminin güvenilirliğine ilişkin endişeleri de beraberinde getiriyor. 2020 seçimlerinde rekor düzeyde postayla oy kullanılmış ve Trump, bu oyların geçersiz sayılması için hukuki mücadele başlatmış ancak başarılı olamamıştı. Şimdi ise benzer bir tartışma, yaklaşan ara seçimler öncesinde yeniden alevlenmiş durumda. Posta Servisi'nin kararı, seçim güvenliği ile oy hakkı arasındaki dengeyi bir kez daha test ediyor.
Küresel yansımalar
ABD'nin dünyanın en büyük demokrasilerinden biri olarak seçim süreçlerine ilişkin yaşadığı bu tür tartışmalar, diğer ülkelerde de yakından takip ediliyor. Özellikle postayla oy kullanma uygulamasını yaygınlaştıran Avrupa ülkeleri ve Kanada gibi ülkeler, ABD'deki bu gelişmelerin demokratik normlar açısından olumsuz bir örnek teşkil edebileceği endişesini taşıyor. Ayrıca, ABD'nin seçim güvenliği konusundaki tartışmaları, otoriter rejimlerin seçim meşruiyetine gölge düşürücü iddialarını güçlendirebilir.
Öte yandan, uluslararası gözlemciler, ABD'de oy hakkının kısıtlanmasına yönelik adımların, ülkenin demokratik kurumlarına olan güveni zayıflattığı yorumunu yapıyor. Bu durum, ABD'nin demokrasi ve insan hakları konusundaki küresel itibarını da olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu gelişme, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu birçok ülkede seçim güvenliği tartışmalarına ışık tutuyor. Türkiye, seçimlerin dürüstlüğü ve güvenilirliği konusunda önemli deneyimlere sahip bir ülke olarak, ABD'deki tartışmaların sonuçlarını dikkatle izliyor. Özellikle, seçim sistemlerinin siyasi müdahalelere açık olmaması gerektiği ilkesi, Türkiye'nin de üzerinde durduğu bir konu. Bu açıdan, ABD'de yaşananlar, seçim süreçlerinin bağımsızlığı ve tarafsızlığının evrensel bir değer olduğunu bir kez daha gösteriyor. Türkiye'nin, ABD'deki seçim tartışmalarını yakından takip etmesi, kendi demokratik süreçlerinin güçlendirilmesi açısından da önem taşıyor.
