ABD'de federal öğrenci kredisi kullanan yaklaşık 7,5 milyon kişi, 1 Temmuz'a kadar ödeme planlarını güncellemezse eski yüksek taksitlerle karşılaşacak. Toplamda 1,7 trilyon dolara ulaşan öğrenci borcu, Amerikan ekonomisinin en büyük yüklerinden biri olmayı sürdürüyor. Biden yönetiminin gelir odaklı geri ödeme planı SAVE, mahkeme kararıyla durdurulunca milyonlarca borçlu belirsizlikle karşı karşıya kaldı.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Eğitim Bakanlığı'nın 2023'te başlattığı SAVE (Değerli Tasarruf için Borç Azaltma) planı, borçluların aylık ödemelerini gelirlerine göre düzenliyor ve düşük gelirlilere sıfır ödeme imkanı tanıyordu. Ancak bu plan, 10 eyaletin açtığı davada federal mahkeme tarafından geçici olarak durduruldu. Bunun üzerine 7,5 milyon borçlu, ödemelerinin dondurulduğu IDR (Gelir Odaklı Geri Ödeme) planına geçmek zorunda kaldı. IDR planı, borçluların mevcut gelir bilgilerini güncellemesini gerektiriyor; aksi halde taksitler eski ve genellikle daha yüksek tutarlar üzerinden hesaplanıyor.
Eğitim Bakanlığı yetkilileri, 1 Temmuz itibarıyla güncelleme yapmayan borçluların faturalarının yanlış geleceği konusunda uyarıyor. Borçlular, StudentAid.gov üzerinden IDR planlarına yeniden başvurabilir veya mevcut gelirlerini güncelleyebilir. Ancak süreç, pandemi dönemindeki ödeme dondurma kararlarının ardından karmaşık hale geldi ve birçok borçlu hangi planda olduğunu bilmiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'deki öğrenci borcu krizi, küresel eğitim finansmanı tartışmalarını da etkiliyor. Birçok gelişmiş ülkede üniversite eğitimi ücretsiz veya düşük maliyetliyken, ABD'de yükseköğretim maliyetleri son 20 yılda %200'ün üzerinde arttı. Bu durum, özellikle genç seçmenler arasında hükümete duyulan güveni sarsıyor. Ekonomik açıdan ise 1,7 trilyon dolarlık borç, tüketici harcamalarını ve konut piyasasını baskılıyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) raporlarında, yüksek öğrenci borcunun ABD'nin uzun vadeli büyüme potansiyelini sınırladığı belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki öğrenci borcu krizi, Türkiye'deki Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) borçlarına benzer yönleriyle dikkat çekiyor. Türkiye'de de milyonlarca öğrenci, geri ödemesi başlayan KYK kredileri nedeniyle ekonomik baskı altında. Ancak ABD'deki SAVE planı ve IDR mekanizmaları, Türkiye'de henüz uygulanmıyor. Bu durum, Türk hükümetinin öğrenci kredisi politikalarını yeniden değerlendirmesi gerektiğine işaret ediyor. Ayrıca küresel bir eğilim olarak öğrenci borçlarının siyasi bir krize dönüşme potansiyeli, Türkiye için de uyarı niteliği taşıyor.
