WASHINGTON - ABD, Meksika ve Kanada ticaret şefleri, Çarşamba günü ticaret anlaşmalarını gözden geçirmek üzere bir araya geliyor. Bu toplantının, Başkan Donald Trump'ın daha fazla değişiklik yapılması yönündeki taleplerini karşılama çabaları devam ederken, bölgesel paktın on yıllık bir gün batımı sürecine girmesine yol açması bekleniyor. Anlaşma, ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) olarak biliniyor ve 2020'de yürürlüğe girmişti. Trump, anlaşmanın otomotiv ve çelik gibi sektörlerde Amerikan işçilerini yeterince korumadığını savunuyor.
Gelişmenin arka planı
USMCA, eski Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nın (NAFTA) yerini aldı ve üç ülke arasındaki ticaret hacmi yaklaşık 1,5 trilyon dolar seviyesinde. Anlaşma, her altı yılda bir gözden geçirilecek ve taraflar yenilemeyi kabul etmezse 16 yıl sonra sona erecek. Ancak Trump, anlaşmanın daha sıkı kurallar içermesi gerektiğini belirterek, özellikle Çin'in anlaşmayı atlatmasını önlemek için menşe kurallarının güçlendirilmesini talep ediyor.
Meksika ve Kanada, Trump'ın taleplerine direnç gösteriyor. Meksika Ekonomi Bakanı Raquel Buenrostro, anlaşmanın mevcut haliyle üç ülke için de faydalı olduğunu vurgularken, Kanada Ticaret Bakanı Mary Ng, Trump yönetimiyle yapıcı görüşmeler yürüttüklerini ifade ediyor. Uzmanlar, bu belirsizliğin bölgedeki yatırım kararlarını olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
USMCA'nın geleceği, sadece Kuzey Amerika ticaretini değil, küresel tedarik zincirlerini de etkileyecek. Anlaşma, otomotiv, tekstil ve tarım gibi sektörlerde önemli entegrasyon sağlamış durumda. ABD, Meksika ve Kanada arasındaki ticaretin yaklaşık %85'i anlaşma kapsamında yapılıyor. Trump'ın talepleri karşılanmazsa, anlaşmanın sona ermesi durumunda üç ülkenin de Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına dönmesi gerekebilir, bu da gümrük vergilerinde artışa ve ticaret hacminde düşüşe yol açabilir.
Ekonomistler, anlaşmanın bozulması halinde ABD'de otomotiv ve tarım sektörlerinin en fazla etkileneceğini öngörüyor. Meksika ve Kanada ise ABD pazarına erişim kaybıyla karşı karşıya kalabilir. Ayrıca, Çin ve Avrupa Birliği gibi diğer büyük ekonomiler, Kuzey Amerika'nın içe kapanmasından fayda sağlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
USMCA'nın geleceği belirsizleşirken, Türkiye'nin küresel ticaret dengelerindeki konumu da etkilenebilir. Türkiye, özellikle otomotiv yan sanayisinde Kuzey Amerika pazarına entegre durumda. ABD'nin ticaret anlaşmalarını revize etme çabaları, korumacılık eğilimini güçlendirerek Türkiye'nin ihracatını zorlaştırabilir. Ayrıca, anlaşma yenilenmezse ABD'nin Asya-Pasifik'e yönelmesi, Türkiye'nin ABD ile olan ticari ilişkilerinde yeni fırsatlar veya riskler yaratabilir. Türkiye, bu dönemde ABD ile stratejik ticaret diyaloğunu güçlendirmeli ve kendi ticaret anlaşmalarını çeşitlendirmelidir.
