ABD'de federal bir yargıç, eski Başkan Donald Trump yönetiminin 75 ülke vatandaşının göçmen vizesi başvurularını askıya alan politikasını iptal etti. New York'un Manhattan semtindeki ABD Bölge Yargıcı Jeannette Vargas, Cuma günü verdiği kararda, söz konusu politikanın Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun yasal yetkisini aştığına hükmetti. Bu karar, özellikle Güney Asya ülkeleri başta olmak üzere birçok ülkeden binlerce göçmen adayını yakından ilgilendiriyor.
Yasağın Arka Planı ve Hukuki Süreç
Trump yönetimi, geçtiğimiz yıl yayımladığı bir başkanlık kararnamesiyle, "güvenlik açısından risk" oluşturduğu gerekçesiyle 75 ülkeyi kapsayan bir vize yasağı getirmişti. Bu ülkeler arasında Pakistan, Bangladeş, Myanmar ve Sri Lanka gibi Güney Asya ülkeleri de yer alıyordu. Politika, göçmen vizesi (immigrant visa) başvurularını askıya alırken, bazı ülkeler için ise kısmi kısıtlamalar öngörüyordu.
Yargıç Vargas, 75 sayfalık kararında, Dışişleri Bakanlığı'nın bu tür bir yetkiye sahip olmadığını, göçmen vizesi verilmesinin yasayla belirlenmiş prosedürlere tabi olduğunu ve başkanlık kararnamesinin bu prosedürleri geçersiz kılamayacağını vurguladı. Ayrıca, yasağın özellikle Müslüman çoğunluklu ülkelere yönelik olduğu eleştirileri de mahkeme kararında önemli bir yer tuttu. Yargıç, politikanın dini ayrımcılık yapma niyeti taşıdığına dair kanıtların bulunduğunu belirtti.
Karar, sivil toplum örgütleri ve göçmen hakları savunucuları tarafından memnuniyetle karşılandı. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) avukatlarından Lee Gelernt, "Bu karar, binlerce ailenin hayatını olumlu yönde etkileyecek. Yönetimin keyfi ve ayrımcı politikaları hukuka artık aykırı bulundu" dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu karar, ABD'nin göç politikalarında yeni bir dönemece işaret ediyor. Trump yönetimi, başkanlık süresi boyunca göçmenlik sistemini sıkılaştırmak için birçok düzenlemeye imza atmış, ancak bunların bir kısmı federal mahkemelerde iptal edilmişti. Bu kez, yasağın iptali, sadece Güney Asya ülkelerini değil, Afrika, Orta Doğu ve Latin Amerika'daki birçok ülkeyi de kapsıyor. Uzmanlar, kararın, ABD'nin uluslararası itibarı açısından da önemli olduğunu, ülkenin göçmenlere yönelik tutumunun küresel ölçekte yakından takip edildiğini belirtiyor.
Öte yandan, ABD hükümetinin bu karara itiraz etme yoluna gidebileceği konuşuluyor. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, kararın değerlendirildiği ve gerekli hukuki adımların atılacağı ifade edildi. Eğer Bakanlık temyize giderse, süreç Üst Mahkeme'ye taşınabilir. Ancak şimdilik, vize yasağının kaldırılmış olması, başvuru sahiplerine umut verdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu kararın doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren bir yönü bulunmamakla birlikte, küresel göç politikaları açısından önemli bir emsal teşkil ediyor. Türkiye, göçmen kriziyle mücadelede önemli bir aktör olarak, ABD'nin göçmenlere yönelik politikalarındaki bu tür değişimleri yakından izlemektedir. Ayrıca, Türk vatandaşlarının ABD'ye göçmen vizesi başvurularında herhangi bir kısıtlama bulunmuyor; ancak bu karar, genel olarak vize politikalarının hukuka uygunluğunun önemini ortaya koyuyor. Türkiye'nin ABD ile olan ikili ilişkilerinde vize konuları zaman zaman gündeme gelmektedir; bu nedenle kararın, iki ülke arasındaki diplomatik süreçlere olumlu yansıyabileceği değerlendiriliyor.
