ABD Temsilciler Meclisi üyesi ve Demokrat Parti'nin önde gelen isimlerinden Ro Khanna, işgal altındaki Batı Şeria'yı ziyareti sırasında silahlı İsrailli yerleşimciler tarafından 90 dakika süreyle gözaltına alındığını açıkladı. 49 yaşındaki Khanna, olayın dün yaşandığını ve kendisinin ile beraberindeki heyetin Filistinli yetkililerle görüşmek üzere bölgede bulunduğunu belirtti. Khanna, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yerleşimcilerin kendilerini tehdit ettiğini ve bölgeden ayrılmalarını engellediğini ifade etti.
Olayın Arka Planı ve Khanna'nın Açıklamaları
Kaliforniya milletvekili olan Ro Khanna, Filistin yanlısı görüşleriyle tanınıyor ve İsrail-Filistin çatışmasında iki devletli çözümü savunuyor. Khanna, Batı Şeria ziyareti sırasında Filistinli yetkililer ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileriyle bir araya geldi. Ziyaretin amacı, bölgedeki insani durumu yerinde gözlemlemek ve ABD'nin politikalarına yönelik bilgi toplamaktı. Khanna, olayın ardından yaptığı yazılı açıklamada, "Silahlı İsrailli yerleşimciler tarafından alıkonulmamız, işgal altındaki topraklardaki hukukun üstünlüğü ve güvenlik durumu hakkında ciddi soruları gündeme getiriyor" dedi. Ayrıca, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın olaya müdahale ettiğini ve kendilerinin güvenli bir şekilde bölgeden ayrılmasını sağladığını belirtti.
Khanna'nın gözaltına alınması, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırdı. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği'nden yetkililer, olayı kınayarak tarafları itidale çağırdı. İsrail hükümeti ise henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak İsrail ordusu, bölgede faaliyet gösteren yerleşimcilerin zaman zaman Filistinlilere ve uluslararası aktivistlere yönelik saldırgan davranışlar sergilediğini kabul ediyor. Batı Şeria, uluslararası hukuka göre işgal altında kabul edilen ve İsrail'in 1967'den beri kontrol ettiği bir bölge. Burada yaklaşık 700 bin İsrailli yerleşimci yaşıyor ve bu yerleşimler uluslararası toplum tarafından yasa dışı olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu olay, ABD-İsrail ilişkilerinde hassas bir dönemde meydana geldi. Biden yönetimi, İsrail-Filistin çatışmasının çözümü için iki devletli çözümü desteklerken, İsrail'in sağcı hükümeti yeni yerleşim birimlerinin inşasını hızlandırmış durumda. Khanna, ABD Kongresi'nde İsrail'e yönelik askeri yardımın şartlı hale getirilmesini savunan isimlerden biri. Gözaltı olayı, bu tartışmaları daha da alevlendirebilir. Öte yandan Filistin yönetimi, olayı uluslararası topluma duyurarak İsrail'in işgal politikalarına karşı daha sert önlemler alınmasını talep etti. Bölgedeki güvenlik durumu, özellikle Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da son aylarda tırmanışta. Filistinli gruplar, yerleşimcilerin sık sık Filistin köylerine saldırdığını ve zeytin ağaçlarını yaktığını rapor ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail-Filistin çatışmasında Filistin yanlısı bir tutum sergiliyor ve iki devletli çözümü destekliyor. Khanna'nın gözaltına alınması, Türkiye'nin daha önce de gündeme getirdiği İsrail'in işgal politikalarına yönelik eleştirilerini haklı çıkaracak bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Türk kamuoyunda olay geniş yankı bulurken, Dışişleri Bakanlığı'nın konuya ilişkin bir açıklama yapması bekleniyor. Bu olay, Türkiye'nin uluslararası platformlarda Filistin meselesini gündemde tutma çabalarına katkı sağlayabilir. Ayrıca, ABD Kongresi'ndeki İsrail karşıtı seslerin güçlenmesi, Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinde Filistin konusunu daha rahat dile getirmesine olanak tanıyabilir.
