ABD'nin Illinois eyaletinde yaşayan Rodney Greer adlı bir kişi, doktor kimliğine bürünerek GLP-1 sınıfı ilaçlar için sahte reçeteler düzenlemek ve bu ilaçları kazanç sağlamak amacıyla satmakla suçlanıyor. Savcılar, Greer'ın yetkisiz reçeteler yazarak Ozempic gibi popüler diyabet ve kilo verme ilaçlarını müşterilere sattığını ve bu süreçte milyonlarca dolar gelir elde ettiğini iddia ediyor. Olay, ABD'de reçeteli ilaçların kötüye kullanımına ilişkin endişeleri bir kez daha gündeme getirdi.
Gelişmenin arka planı
Savcılık iddianamesine göre Rodney Greer, kendisini çevrimiçi platformlarda '$h' rumuzuyla tanıtıyor ve doktor kılığında hastalara ulaşıyordu. Yetkisi olmamasına rağmen, GLP-1 reseptör agonistleri olarak bilinen ve tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan Ozempic, Wegovy ve benzeri ilaçlar için reçete düzenliyordu. Bu ilaçlar, son yıllarda kilo verme amacıyla da büyük talep görüyor ve yüksek fiyatlarla satılıyor.
Greer'ın bu yasa dışı operasyonu, özellikle sosyal medya üzerinden yürüttüğü pazarlama faaliyetleriyle dikkat çekti. Müşterilere, doktor muayenesi olmadan ilaç temin edebileceğini vaat eden Greer'ın, reçeteleri sahte doktor kimlikleri kullanarak eczanelere ilettiği belirtiliyor. Soruşturma kapsamında Greer'ın evinde ve ofisinde çok sayıda dijital cihaz ve dokümana el konulduğu, ayrıca banka hesaplarına da el konulduğu bildirildi.
Yetkililer, bu tür sahtecilik girişimlerinin ciddi sağlık riskleri taşıdığına dikkat çekiyor. Kontrolsüz ve doktor gözetimi olmadan kullanılan GLP-1 ilaçları, bulantı, kusma, pankreatit gibi yan etkilere yol açabiliyor. Ayrıca, bu ilaçların gerçekten ihtiyacı olan hastalara ulaşmasını zorlaştırdığı ve sağlık sistemine maliyet yüklediği vurgulanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Ozempic ve benzeri ilaçlara olan küresel talep, son dönemde birçok ülkede arz sıkıntısına neden oldu. Özellikle ABD ve Avrupa'da eczanelerde bu ilaçların bulunamaması, karaborsanın oluşmasına zemin hazırladı. Sahte doktor ve sahte reçete olayları, bu karaborsanın en görünür örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Benzer vakaların İngiltere, Kanada ve Avustralya'da da yaşandığı rapor ediliyor.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), bu tür yasa dışı satışlara karşı mücadele kapsamında internet üzerinden satılan reçeteli ilaçlara yönelik denetimlerini sıkılaştırdı. Sosyal medya platformları da sağlık ürünleri reklamlarına yönelik yeni politikalar geliştirmeye çalışıyor. Ancak uzmanlar, yasa dışı ilaç ticaretinin internetin anonimliği nedeniyle hızla arttığını ve küresel bir sorun haline geldiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye'de de reçetesiz ve denetimsiz ilaç satışının ne kadar yaygın olabileceğine dair önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye'de de son yıllarda ozempic benzeri ilaçların karaborsada satıldığına dair haberler basına yansımıştı. Sağlık Bakanlığı'nın bu tür ilaçların internetten satışına yönelik denetimlerini artırması ve kamuoyunu bu konuda bilinçlendirmesi gerekiyor. Ayrıca, küresel ilaç tedarik zincirinde yaşanan aksaklıklar, Türkiye'nin de ithal ettiği bu ilaçlarda zaman zaman kıtlık yaşanmasına neden olabiliyor. Bu durum, Türkiye'nin ilaçta dışa bağımlılığını azaltma ve yerli üretimi teşvik etme politikalarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
