ABD Adalet Bakanlığı, Haziran 2023'te Kanada'nın British Columbia eyaletinde öldürülen Halistani ayrılıkçı lider Hardeep Singh Nijjar'ın cinayetine ilişkin yürütülen soruşturmada, halihazırda Hindistan'da cezaevinde bulunan ünlü gangster Lawrence Bishnoi'yi ulusötesi bir komplo kapsamında resmen suçladı. İddianameye göre Bishnoi, Nijjar'ın öldürülmesi için Kanada'da bir suç şebekesiyle işbirliği yapmakla itham ediliyor. Bu gelişme, Hindistan ile Kanada arasında zaten gergin olan diplomatik ilişkileri daha da karmaşık bir hale getirirken, Washington'un küresel organize suç ve terörizmle mücadeledeki kararlılığını da ortaya koyuyor.
Gelişmenin arka planı
Hardeep Singh Nijjar, Hindistan'da terörist olarak tanımlanan ve Halistan adında bağımsız bir Sih devleti kurmayı hedefleyen ayrılıkçı bir örgütün lideriydi. 18 Haziran 2023'te Kanada'da bir Sikh tapınağının önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti. Saldırının ardından Kanada Başbakanı Justin Trudeau, Hindistan hükümetini Nijjar'ın öldürülmesinde parmağı olmakla suçlamış, bu suçlama iki ülke arasında büyük bir diplomatik krize yol açmıştı. Hindistan ise bu iddiaları kesin bir dille reddetmişti.
Lawrence Bishnoi, Hindistan'da birçok cinayet, gasp ve uyuşturucu kaçakçılığı suçundan hüküm giymiş, ülkenin en tehlikeli organize suç liderlerinden biri olarak biliniyor. Bishnoi halihazırda Hindistan'da cezaevinde bulunuyor ve ABD iddianamesi, onun Nijjar cinayetinde kilit bir rol oynadığını öne sürüyor. İddianamede, Bishnoi'nin Kanada'daki bağlantıları aracılığıyla Nijjar'ın takip edilmesi, saldırının planlanması ve gerçekleştirilmesi için talimatlar verdiği belirtiliyor. ABD'nin bu iddianameyi hazırlaması, soruşturmanın uluslararası boyutunu ve ABD'nin bu tür ulusötesi suçlara karşı sıfır tolerans politikasını gösteriyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme, sadece Hindistan-Kanada ilişkilerini değil, aynı zamanda ABD'nin Hint-Pasifik bölgesindeki stratejik çıkarlarını da etkiliyor. ABD, Hindistan'ı Çin'e karşı önemli bir müttefik olarak görürken, aynı zamanda Kanada ile de yakın istihbarat paylaşımında bulunuyor. Nijjar cinayeti, ABD'yi iki müttefiki arasında bir denge kurmaya zorluyor. Ayrıca, bu iddianame, ABD'nin yabancı topraklardaki suikast planlarına karşı yasal yaptırım uygulama kapasitesini de ortaya koyuyor. Uluslararası hukuk açısından, bir ülkenin vatandaşının başka bir ülkede öldürülmesine yönelik komploların ABD mahkemelerinde yargılanması, egemenlik ve yargı yetkisi tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Bishnoi'nin ABD'ye iadesi ise, Hindistan ile ABD arasında yeni bir diplomatik süreç başlatabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da, uluslararası organize suç ve terörizmle mücadelede önemli bir emsal teşkil ediyor. Türkiye, özellikle PKK ve FETÖ gibi örgütlerle mücadelesinde, ABD'nin bu tür ulusötesi suç iddianamelerini sıkça kullanmasını yakından izliyor. ABD'nin Nijjar cinayetinde Hintli bir gangsteri hedef alması, Türkiye'nin de benzer durumlarda yabancı topraklardaki suç faaliyetlerine karşı hukuki yollara başvurma kapasitesini artırabilecek bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, bu dava, uluslararası hukukta egemenlik ve yargı yetkisi tartışmalarına yeni bir boyut kazandırarak, Türkiye gibi ülkelerin dış politikasında dikkate alması gereken bir örnek oluşturuyor.
