Birleşmiş Milletler (BM) nezdindeki ABD Büyükelçisi Mike Waltz, Pazar günü yaptığı açıklamada Küba rejiminin “ulusal güvenlik tehdidi” olduğunu söyledi. Waltz’un bu çıkışı, Trump yönetiminin Karayip adasındaki Küba ile ilişkilerde tansiyonun yükseldiği bir döneme denk geldi. Waltz, Çin ve Rusya’nın Küba’daki ABD askeri üsleri çevresinde istihbarat topladığını öne sürerken, Washington’ın bu faaliyetlere karşı önlem alacağını ima etti.
Waltz’un Açıklamaları ve Trump Yönetiminin Küba Politikası
Mike Waltz, Fox News kanalında yayınlanan bir programa katılarak Küba rejimine yönelik sert ifadeler kullandı. Waltz, “Küba rejimi, yalnızca komşumuz değil, aynı zamanda ulusal güvenliğimize yönelik doğrudan bir tehdittir. Çin ve Rusya’nın, Küba topraklarındaki ABD askeri tesislerimiz çevresinde bilgi topladığını biliyoruz” dedi. Büyükelçi, bu iddiaları somut delillerle desteklemedi ancak Trump yönetiminin bu konuda “gerekli adımları atacağını” vurguladı.
Waltz’un açıklamaları, Trump yönetiminin Küba’ya yönelik yaptırımları sıkılaştırdığı bir döneme denk geliyor. Geçtiğimiz haftalarda ABD, Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel’in yanı sıra bir dizi Kübalı yetkiliye yeni yaptırımlar uygulamıştı. Trump, seçim kampanyası sırasında Küba konusunda Obama döneminin açılım politikalarını tersine çevireceğini vaat etmişti.
Çin ve Rusya’nın Küba’daki Varlığı
Waltz’un iddiaları, Çin ve Rusya’nın Latin Amerika’da artan etkisine işaret ediyor. Özellikle Rusya, Ukrayna savaşı sonrası Batı yaptırımları nedeniyle Küba, Venezuela gibi ülkelerle askeri ve ekonomik iş birliğini derinleştirdi. 2023’te Rus donanmasına ait savaş gemileri Küba’yı ziyaret ederken, Moskova ayrıca Havana’ya insansız hava araçları ve radar sistemleri tedarik etti. Çin ise Küba’nın telekomünikasyon altyapısına yatırım yaparken, ekonomik yardım vaatleriyle adada nüfuzunu artırıyor.
ABD’nin bu gelişmelere tepkisi, Soğuk Savaş dönemini anımsatıyor. 1962’deki Küba Füze Krizi’nde Sovyetler Birliği’nin adaya nükleer füzeler yerleştirmesi, ABD ile SSCB’yi savaşın eşiğine getirmişti. Günümüzde Çin’in Küba’da bir dinleme üssü kurduğu iddiaları, Washington’ın hassasiyetini artırıyor. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Çin ve Rusya’nın Küba’daki faaliyetlerini yakından izlediklerini belirtiyor.
Küba’nın Ekonomik Krizi ve Dış Destek Arayışı
Küba, 1990’lardan bu yana en derin ekonomik krizini yaşıyor. ABD yaptırımlarının yanı sıra pandemi etkisi ve turizm gelirlerindeki düşüş, ülkeyi sıkıntıya soktu. Çin ve Rusya’dan gelen yardımlar, Havana’nın ayakta kalmasına yardımcı olurken, bu yardımların karşılığında adada artan yabancı askeri varlık ABD’yi rahatsız ediyor. Waltz’un açıklamaları, bu hassas dengenin bir yansıması olarak değerlendirilebilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Waltz’un suçlamaları, ABD’nin Latin Amerika’daki etkisini kaybetme korkusunu da gözler önüne seriyor. Çin ve Rusya, bölgedeki ABD hegemonyasına meydan okurken, Küba bu iki ülkenin ileri karakolu haline geliyor. ABD’nin buna yanıtı, daha sert yaptırımlar ve diplomatik baskı olabilir. Ancak bu strateji, geçmişte Küba’da rejim değişikliğini başaramamıştı. Trump yönetiminin Küba’yı “terörü destekleyen ülkeler” listesine yeniden eklemesi, adaya yönelik kısıtlamaları daha da artırdı.
Küba’nın müttefikleri Rusya ve Çin, Waltz’un iddialarına henüz resmi yanıt vermedi. Ancak Moskova ve Pekin, ABD’nin “egemenlik ihlali” yapmakla suçlanmasını reddediyor. Çin Dışişleri Bakanlığı daha önce, “Küba ile iş birliğimiz tamamen meşru ve uluslararası hukuka uygundur” açıklamasını yapmıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küba’daki bu gerilim, Türkiye’nin dış politikası açısından doğrudan bir etki oluşturmasa da, jeopolitik denklemde önemli bir yere sahiptir. ABD’nin Küba’ya yönelik baskıları, Latin Amerika’da ABD karşıtlığını körükleyebilir. Türkiye, bölgede Venezuela ve Küba ile ilişkilerini dengeli bir şekilde sürdürmeye çalışırken, ABD ile olan ittifakını da gözetmek zorundadır. Ayrıca, Çin ve Rusya’nın Küba’daki artan varlığı, küresel güç dengesinde ABD’nin zayıfladığı algısını güçlendirebilir; bu da Türkiye’nin çok kutuplu dünyada konumlanmasını etkileyebilir. Ankara’nın, Latin Amerika’daki gelişmeleri yakından izlemesi ve fırsatçı bir politika izlemek yerine, uluslararası hukuka dayalı tutarlı bir duruş sergilemesi beklenir.
