ABD Kongresi'nde İsrail'e verilen destek, özellikle Demokrat Parti içinde azalıyor. Bu durumun temel nedenleri arasında Başbakan Binyamin Netanyahu'ya duyulan öfke ve Gazze'de artan ölü sayısı yer alıyor. Netanyahu, ABD'de siyasi bir yıldırım çubuğu haline gelmiş durumda ve her iki partiden de eleştiriler alıyor. Demokratlar arasında İsrail'e yönelik eleştiriler giderek artarken, Cumhuriyetçiler arasında da Netanyahu'ya yönelik eleştiriler var, ancak bu eleştiriler genellikle İsrail'e destekten çok Netanyahu'nun kişisel politikalarına odaklanıyor.
Netanyahu'ya Yönelik Öfkenin Arka Planı
Başbakan Netanyahu, son yıllarda ABD siyasetinde kutuplaşmanın merkezinde yer alıyor. 2015'te Cumhuriyetçi Kongre'nin davetiyle yaptığı konuşma, Demokratların tepkisini çekmişti. Ayrıca Netanyahu'nun İran nükleer anlaşmasına karşı yürüttüğü kampanya ve Obama yönetimiyle yaşadığı gerilim, Demokratlar arasında olumsuz bir imaj oluşmasına neden oldu. Son dönemde ise Netanyahu'nun yargı reformu ve Filistinlilere yönelik sert politikaları, ABD'li milletvekilleri arasında endişe yaratıyor.
Gazze'deki savaşta ölü sayısının her geçen gün artması, özellikle Demokrat seçmen tabanında infial yaratıyor. İnsan hakları örgütleri ve bazı Demokrat milletvekilleri, İsrail'in askeri operasyonlarını orantısız güç kullanımı olarak nitelendiriyor. Bu durum, Biden yönetiminin İsrail'e verdiği koşulsuz desteğin sorgulanmasına yol açıyor.
Kongre'deki Yansımaları
Son aylarda Kongre'de İsrail'e yönelik eleştirilerin dozu artmış durumda. Özellikle Temsilciler Meclisi'ndeki ilerici kanat, İsrail'e yapılan askeri yardımların şartlara bağlanması çağrısında bulunuyor. Bazı Demokrat senatörler de Gazze'deki insani duruma dikkat çekerek ateşkes çağrısı yapıyor. Cumhuriyetçiler ise genel olarak İsrail'e destek vermeye devam etse de, aralarında da Netanyahu'nun politikalarına yönelik eleştiriler var. Özellikle genç Cumhuriyetçiler arasında İsrail'e yönelik destek azalıyor.
Bu değişim, ABD'nin Orta Doğu politikasında bir kırılma yaşandığının işareti olarak yorumlanıyor. Biden yönetimi, İsrail'e desteğini sürdürürken, bir yandan da Gazze'deki insani krizi hafifletmeye çalışıyor. Ancak artan kamuoyu baskısı, yönetimin manevra alanını daraltıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'de İsrail'e desteğin azalması, küresel dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabilir. İsrail, en büyük askeri ve diplomatik destekçisi olan ABD'den gelen desteğin zayıflaması durumunda, uluslararası arenada daha izole hale gelebilir. Bu durum, Orta Doğu barış sürecini de etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin İsrail'e verdiği desteğin sorgulanması, diğer ülkelerin de pozisyonlarını gözden geçirmesine yol açabilir.
Bölgede İran ve Suudi Arabistan gibi aktörler, ABD'nin tutumundaki değişimi yakından izliyor. İran, İsrail karşıtı söylemini güçlendirirken, Suudi Arabistan normalleşme sürecinde İsrail'e karşı mesafeli duruyor. Bu gelişmeler, ABD'nin Orta Doğu'daki liderlik rolünü de sarsabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Kongresi'nde İsrail'e desteğin azalması, Türkiye'nin Orta Doğu politikası açısından önemli fırsatlar ve riskler barındırıyor. Türkiye, uzun süredir Filistin davasını destekliyor ve İsrail'in Gazze'deki saldırılarını eleştiriyor. ABD'deki bu değişim, Türkiye'nin uluslararası platformlarda Filistin lehine daha güçlü bir pozisyon almasına olanak tanıyabilir. Ayrıca, Türkiye-ABD ilişkilerinde İsrail faktörünün etkisi azalabilir ve savunma işbirlikleri olumlu etkilenebilir. Ancak, ABD'nin bölgedeki angajmanının azalması, Türkiye'nin güvenlik hesaplamalarını yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir. Özellikle Suriye ve Irak'taki gelişmeler, Türkiye'nin sınır güvenliği açısından dikkatle izlenmeli.
