ABD Temsilciler Meclisi, yıllardır süren saat değiştirme uygulamasına son vermeyi hedefleyen ve Başkan Donald Trump'ın desteklediği bir yasa tasarısını kabul ederek, kalıcı yaz saati uygulamasına geçiş yönünde kritik bir adım attı. Temsilciler Meclisi Genel Kurulu'nda yapılan oylamada, iki partinin de desteğini alan tasarı, 'Güneş Işığı Koruma Yasası' adıyla, Amerikalıların her yıl mart ve kasım aylarında saatlerini bir saat ileri veya geri almasını zorunlu kılan mevcut sistemi sona erdiriyor.
Gelişmenin arka planı
Yıllardır tartışılan saat değiştirme uygulaması, özellikle sağlık alanında yapılan araştırmalarda biyolojik ritim bozuklukları, uyku sorunları ve kalp krizi riskindeki artış gibi olumsuz etkilerle ilişkilendiriliyor. Tasarıya destek veren Cumhuriyetçi ve Demokrat milletvekilleri, kalıcı yaz saati uygulamasının enerji tasarrufuna katkı sağlayacağını ve perakende sektörü ile turizmde canlanma yaratacağını savunuyor. Trump ise tasarıyı 'sağduyu kazandı' şeklinde yorumlayarak, Kongre'deki girişime tam destek verdi.
Ancak tasarının Senato'da da kabul edilmesi gerekiyor. Cumhuriyetçilerin dar çoğunluğa sahip olduğu Senato'da da benzer bir yasa tasarısı daha önce sunulmuş ancak komitede takılı kalmıştı. Beyaz Saray'ın tasarıya verdiği destek, Senato sürecinde ivme kazandırabilir. Tasarının yasalaşması durumunda, ABD 2025 yılından itibaren kalıcı yaz saati uygulamasına geçecek.
Bölgesel veya küresel boyut
ABD'nin bu kararı, küresel saat dilimi tartışmalarını yeniden alevlendirebilir. Şu anda dünya üzerinde 70'ten fazla ülke yaz-kış saati uygulaması yaparken, AB'nin 2021 yılında bu uygulamayı sona erdirme kararı aldığı ancak üye ülkelerin hangi kalıcı saati seçeceği konusunda anlaşamadığı biliniyor. Kanada, Meksika gibi komşu ülkeler ve ticari partnerler, ABD'nin kararına uyum sağlamak zorunda kalabilir. Özellikle finans piyasalarının açılış saatleri, ulaşım ve iletişim ağları bu değişiklikten etkilenecektir. Uzmanlar, küresel bir koordinasyon olmaması halinde zaman farklarından kaynaklanan karışıklıklar yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, 2016 yılından bu yana kalıcı yaz saati uygulamasına geçmiş durumda. Bu yönüyle ABD'deki gelişmeler, Türkiye'nin tercihini haklı çıkaran bir örnek olarak değerlendirilebilir. Ancak küresel ticaret ve diplomasi açısından, ABD'nin kalıcı yaz saatine geçişi, Türkiye ile ABD arasındaki saat farkını mevsimlere bağlı olarak değiştirmeyecek; zaten kalıcı yaz saatini kullanan Türkiye, yıl boyunca ABD ile aynı saat farkına sahip olacaktır. Bu uyum, özellikle savunma sanayi ve ticaret alanlarında iş birliğini kolaylaştırabilir.
