ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerin ardından Senato'nun kontrolünün kimde olacağı sorusu, bir dizi sıkı yarış ve eyaletlere özgü oy sayım kuralları nedeniyle Kasım ayının ortalarına kadar yanıt bulamayabilir. Axios'un haberine göre, Senato liderleri seçim gecesi net bir sonuç almayı beklerken, özellikle birkaç kritik eyaletteki yarışların sonucu haftalar sürebilecek bir belirsizliğe işaret ediyor. Bu durum, Kongre'nin her iki kanadında da güç dengesinin belirlenmesini geciktirebilir ve yeni yasama döneminin başlangıcını etkileyebilir.
Seçim Gecesi Net Sonuç Vermeyebilir
ABD seçim sisteminde Senato yarışlarının sonuçları, eyaletlerin kendi yasalarına göre belirlenen oy sayım süreçlerine bağlı. Özellikle postayla kullanılan oyların sayımı, bazı eyaletlerde seçim gecesi tamamlanmıyor. Bu da seçim gecesi yapılan yayınlarda kesin sonuçların ilan edilmesini engelliyor. Axios'un aktardığına göre, Senato Çoğunluk Lideri John Thune ve Azınlık Lideri Chuck Schumer, seçim sonuçlarının netleşmesini beklerken, hangi partinin çoğunluğu elde edeceğini tahmin etmekte zorlanabilir. Özellikle Cumhuriyetçilerin elinde bulunan ve bu yıl yeniden seçime gidilen koltukların yanı sıra, Demokratların savunmak zorunda olduğu koltuklar da yarışın dengesini belirleyecek.
ABD'de 2026 ara seçimlerinde Senato'da 34 koltuk yenileniyor. Mevcut durumda Senato'da Cumhuriyetçiler 53, Demokratlar ise 47 sandalyeye sahip. Ancak bazı eyaletlerdeki anketler, yarışların çok yakın geçeceğini gösteriyor. Örneğin Pennsylvania, Georgia, Arizona ve Nevada gibi eyaletlerde seçmen eğilimleri son haftalarda dalgalanma gösterdi. Bu eyaletlerin oy sayım kuralları da farklılık gösteriyor: bazıları seçim gecesi posta oylarını saymaya başlarken, bazıları seçim gününden sonra sayıma izin veriyor. Bu farklılıklar, seçim gecesi yapılan yayınlarda yanıltıcı sonuçlara yol açabiliyor.
Eyalet Bazlı Kurallar ve Yasal Süreçler
Senato kontrolünün belirsizliği yalnızca oy sayım hızıyla sınırlı değil. Bazı eyaletlerde otomatik yeniden sayım (recount) kuralları devreye girebilir. Örneğin, Georgia'da farkın yüzde 0,5'in altında olması durumunda otomatik yeniden sayım yapılıyor. Pennsylvania'da ise farkın yüzde 0,5'ten az olması halinde adaylardan biri yeniden sayım talep edebiliyor. Bu tür yasal süreçler, sonuçların kesinleşmesini haftalarca geciktirebilir. Ayrıca, bazı eyaletlerde seçim sonuçlarına itirazlar da mahkemelere taşınabiliyor. 2020 seçimlerinde olduğu gibi, hukuki itirazlar süreci daha da uzatabilir.
Axios'un haberine göre, Senato liderleri bu belirsizliğe hazırlıklı. Ancak yine de seçim gecesi bir ön sonuç çıkması durumunda, kamuoyunun ve medyanın beklentileri yüksek olacak. Senato'nun kontrolü, yeni yasama döneminde önemli yasaların geçirilmesi, bütçe onayları ve yargı atamaları gibi konularda belirleyici olacak. Bu nedenle, seçim sonuçlarının gecikmesi, Kongre'nin çalışmalarını da yavaşlatabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Senatosu'ndaki çoğunluk değişikliği, Türkiye-ABD ilişkilerinde önemli sonuçlar doğurabilir. Senato, dış politika ve savunma konularında onay yetkisine sahip. Özellikle Türkiye'nin F-16 alımı, İsveç'in NATO üyeliği gibi konularda Senato'nun tutumu belirleyici olmuştu. Cumhuriyetçilerin çoğunluğu elde etmesi, Biden yönetiminin Türkiye'ye yönelik silah satışlarını kolaylaştırabilir veya zorlaştırabilir. Demokratların çoğunluğu koruması ise insan hakları ve demokrasi vurgusunu öne çıkarabilir. Ancak her iki partinin de Türkiye'ye yönelik tutumları kendi içinde farklılık gösteriyor. Bu nedenle, Senato kontrolünün belirsizliği, Türkiye'nin ABD ile yürüttüğü diplomasi trafiğinde bir bekle-gör dönemine yol açabilir. Ayrıca, ABD'nin iç siyasi belirsizliği, küresel güvenlik ve ekonomi politikalarında da dalgalanmalara neden olabilir.
