ABD Kongresi, efsanevi A-10 Warthog saldırı uçağının emekliliğini bir kez daha ertelemeye hazırlanıyor. The War Zone’un haberine göre, yeni savunma bütçesi tasarısında yer alan bir madde, Hava Kuvvetleri’nin (USAF) A-10’u hizmetten çıkarmadan önce belirli şartları yerine getirmesini zorunlu kılıyor. Bu şartlar arasında, uçağın yakın hava desteği (CAS) görevini üstlenebilecek yeterli sayıda alternatif platformun devreye alınması ve filonun savaş hazırlık oranının belirli bir seviyede tutulması yer alıyor. Eğer tüm talepler karşılanmazsa, A-10’un 2030’ların ortalarına kadar, hatta daha uzun süre görev yapması mümkün hale geliyor.
A-10’un kaderi ve Kongre’nin rolü
A-10 Thunderbolt II, nam-ı diğer “Warthog”, Soğuk Savaş döneminde Sovyet tanklarına karşı geliştirilmiş özel bir yakın hava destek uçağı. GAU-8 Avenger 30 mm topu ve zırhı sayesinde düşük irtifada etkili bir şekilde kara birliklerine destek sağlıyor. Ancak Hava Kuvvetleri, A-10’u 2010’lardan beri emekliye ayırmak istiyor; gerekçe olarak F-35 ve F-16’ların gelişmiş sensörleriyle CAS görevini üstlenebileceğini, ayrıca A-10’un bakım maliyetlerinin yüksek olduğunu öne sürüyor. Buna karşın Kongre, özellikle Temsilciler Meclisi’ndeki savunma yanlıları, A-10’un kara birlikleri için vazgeçilmez olduğunu savunarak emekliliğini defalarca bloke etti. Yeni düzenleme, Hava Kuvvetleri’nin A-10 filosunu azaltmadan önce Kongre’ye detaylı bir rapor sunmasını ve alternatif uçakların A-10’un kabiliyetlerini karşıladığını kanıtlamasını şart koşuyor.
Bu durum, Hava Kuvvetleri ile Kongre arasındaki gerilimi bir kez daha su yüzüne çıkarıyor. Pentagon, 65 yaşını aşan uçakların operasyonel maliyetinin arttığını ve parça tedarikinde sıkıntı yaşandığını belirtiyor. Ancak Kongre’deki A-10 savunucuları, uçağın Irak ve Afganistan’daki başarısını ve düşük maliyetli saldırı kabiliyetini referans gösteriyor. Sonuç olarak, en az 2026 mali yılına kadar A-10’ların hizmette kalması neredeyse kesin görünüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
A-10’un emekliliğinin ertelenmesi, yalnızca ABD savunma bütçesi açısından değil, küresel güvenlik dinamikleri açısından da önemli. A-10, özellikle IŞİD’e karşı operasyonlarda ve Afganistan’da Taliban hedeflerine karşı yoğun şekilde kullanıldı. Yakın hava desteği, kara savaşlarında kritik bir rol oynuyor; A-10’un uzun süre havada kalabilmesi ve düşük hızda hassas atış yapabilmesi, onu diğer savaş uçaklarından ayırıyor. Avrupa’da, NATO’nun doğu kanadında olası bir Rusya tehdidi durumunda, A-10’un zırhlı birliklere karşı etkili olabileceği değerlendiriliyor. Öte yandan, Çin’in Pasifik’teki askeri yığınağı karşısında ABD’nin hava gücünü modernize etme ihtiyacı, A-10’un emekliliğini geciktirebilir. Ancak uzmanlar, yaşlanan filonun bakımının giderek zorlaştığını ve nihai bir emeklilik kararının kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, yakın hava desteği konusunda F-16’lara ve yerli üretim Hürjet ve Akıncı gibi platformlara güveniyor. A-10’un emekliliğinin ertelenmesi, ABD’nin kara harekâtlarına verdiği önemin bir göstergesi olarak okunabilir. Türkiye’nin Suriye ve Irak’ta PKK/YPG’ye karşı yürüttüğü sınır ötesi operasyonlarda benzer bir yakın hava desteği ihtiyacı bulunuyor. Ancak A-10’un Türk envanterinde bulunmaması ve ABD’nin bu uçağı müttefiklere satmaması nedeniyle doğrudan bir etkisi yok. Bununla birlikte, ABD’nin CAS yeteneğine yatırım yapmaya devam etmesi, Türkiye’nin kendi CAS platformlarını geliştirme stratejisini teyit ediyor. Ayrıca, kongrenin A-10’u koruma çabası, ABD savunma harcamalarının siyasi dinamiklerini yansıtıyor; bu da Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil olma girişimlerinde benzer siyasi engellerle karşılaşabileceğini hatırlatıyor.
