ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), ülkede bu yıl kızamık nedeniyle üçüncü ölümün gerçekleştiğini açıkladı. Federal verilere eklenen ölüm vakası, ülke genelinde 4.400'ü aşkın kızamık vakası kaydedildiği bir dönemde geldi. Sağlık yetkilileri, aşı oranlarındaki düşüşün salgını körüklediği uyarısında bulunuyor.
Salgının Arka Planı
ABD'de kızamık, 2000 yılında yerli bulaşma açısından elimine edilmişti. Ancak son yıllarda aşı karşıtlığının artması ve aşı muafiyetlerinin genişlemesi, toplum bağışıklığını zayıflattı. CDC verilerine göre, 2025'in ilk aylarında vaka sayısı hızla arttı ve şimdiye kadar 4.400'den fazla kişiye bulaştı. Ölümlerin üçü de aşılanmamış bireylerde görüldü. Uzmanlar, kızamığın son derece bulaşıcı olduğunu ve bağışıklık oranı %95'in altına düştüğünde salgınların kaçınılmaz hale geldiğini vurguluyor.
Ölümlerin ikisi Teksas eyaletinde, biri ise New Mexico'da kaydedildi. Yetkililer, hastaların yaş ve altta yatan sağlık durumlarına ilişkin ayrıntı paylaşmadı. CDC, sağlık kuruluşlarına aşılama kampanyalarını yoğunlaştırma çağrısı yaptı. Ailelerin çocuklarını aşılatmaları için acil adımlar atılması gerektiği belirtiliyor.
Küresel ve Bölgesel Boyut
Kızamık salgını sadece ABD ile sınırlı değil. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2023'te küresel kızamık vakalarında %79 artış bildirmişti. COVID-19 pandemisi sırasında aşılama hizmetlerinde yaşanan aksamalar, birçok ülkede bağışıklama açıklarını derinleştirdi. ABD'deki ölümler, aşı reddinin halk sağlığı üzerindeki ciddi sonuçlarını bir kez daha gözler önüne seriyor. Avrupa'da da benzer salgınlar görülüyor; özellikle Romanya, Fransa ve İngiltere'de vaka artışları kaydedildi.
ABD'de federal düzeyde aşılama zorunluluğu bulunmuyor; kararlar eyaletlere bırakılmış durumda. Bazı eyaletler dini ve kişisel inanç gerekçesiyle muafiyetlere izin veriyor. Bu durum, salgın kontrolünü zorlaştırıyor. CDC, eyaletlere aşı muafiyetlerini gözden geçirme ve okullarda aşılama oranlarını artırma tavsiyesinde bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, kızamık konusunda geniş aşılama programına sahip ve bağışıklama oranları yüksek seyrediyor. Ancak ABD'deki salgın, küresel hareketlilik nedeniyle Türkiye için de uyarı niteliğinde. Özellikle yurt dışından gelen ziyaretçiler ve göçmenler aracılığıyla bulaş riski bulunuyor. Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimini güncel tutması ve toplumda aşı farkındalığını artırması önem taşıyor. Ayrıca aşı karşıtlığına yönelik yanlış bilgiyle mücadele, olası salgınların önlenmesi açısından kritik.
