ABD'de kızamık aşısına duyulan güvenin azaldığı, Reuters/Ipsos tarafından yapılan yeni bir anketle ortaya kondu. Ankete göre, halkın önemli bir bölümü aşının güvenliği konusunda tereddüt yaşıyor. Bu gelişme, ülkede 2026 yılında 3.000'den fazla doğrulanmış kızamık enfeksiyonu tespit edilmesiyle aynı döneme denk geldi; bu rakam son 35 yılın en yüksek seviyesi. Uzmanlar, aşı güvenindeki düşüşün salgın kontrolünü zorlaştırabileceği uyarısında bulunuyor.
Arka Plan: Aşı Tereddüdü ve Salgın
Kızamık, son derece bulaşıcı bir viral hastalık olup, aşı ile önlenebilir. ABD'de 2000 yılında kızamık eliminasyonu ilan edilmişti; ancak son yıllarda aşı reddi nedeniyle vakalar artış gösterdi. 2026'daki 3.000'den fazla vaka, 1991'den bu yana en yüksek sayı. Salgınlar özellikle aşı kapsamının düşük olduğu topluluklarda yoğunlaşıyor. Reuters/Ipsos anketi, yetişkinlerin yüzde 30'unun kızamık aşısının güvenli olduğuna dair kuşkuları olduğunu gösteriyor. Bu oran, pandemi sonrası genel aşı tereddüdündeki artışla paralellik taşıyor. Uzmanlar, yanlış bilgi ve sosyal medyadaki komplo teorilerinin bu düşüşte etkili olduğunu belirtiyor. Ayrıca, bazı eyaletlerde aşı zorunluluklarına yönelik yasal itirazlar ve dini muafiyetlerin genişletilmesi, aşılama oranlarını olumsuz etkiliyor. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), sürü bağışıklığı için toplumun yüzde 95'inin aşılanması gerektiğini vurguluyor; ancak birçok bölgede bu oranın altına düşüldü. Sağlık yetkilileri, salgınların yayılmasını engellemek için acil önlemler alınması çağrısı yapıyor.
Küresel ve Bölgesel Boyut
Kızamık aşısına güvenin azalması sadece ABD'ye özgü bir sorun değil; küresel sağlık güvenliğini tehdit ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 2019'da aşı tereddüdünü küresel sağlık için ilk on tehditten biri ilan etmişti. COVID-19 pandemisi sırasında aşı karşıtlığının artması, rutin aşılama programlarını sekteye uğrattı. Avrupa'da da benzer eğilimler görülüyor; örneğin, 2023'te Avrupa'da kızamık vakaları % 400 artmıştı. ABD'deki bu düşüş, uluslararası seyahat ve göç yoluyla diğer ülkelere de yayılabilir. Kızamık, hava yoluyla bulaşan ve bağışıklığı olmayan kişilerde ciddi komplikasyonlara (zatürre, ensefalit) yol açabilen bir hastalık. Salgınlar, sağlık sistemleri üzerinde ek yük oluşturuyor ve ekonomik kayıplara neden oluyor. Aşı programlarının zayıflaması, çocuk ölümlerinde artışa ve uzun vadeli sağlık sorunlarına yol açabilir. ABD'deki bu gelişme, diğer ülkeler için de uyarı niteliğinde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, kızamık aşısını ulusal aşılama takvimine dahil etmiş ve yüksek aşılama oranlarıyla hastalığı kontrol altında tutmayı başarmış bir ülkedir. Ancak ABD'de aşı güveninin düşmesi, küresel aşı tereddüdünün yaygınlaşması açısından Türkiye için de bir uyarıdır. Türkiye'de aşı karşıtlığı son yıllarda artış göstermekte; bu durum, kızamık eliminasyonunun sürdürülebilirliğini tehlikeye atabilir. Ayrıca, ABD'deki salgınlar, seyahat ve ticaret yoluyla Türkiye'ye bulaş riski taşır. Türk sağlık otoritelerinin, aşı güvenliği konusunda toplumu bilgilendirmeye devam etmesi ve aşılama programlarını güçlendirmesi kritik önemdedir. Küresel işbirliği olmadan, aşıyla önlenebilir hastalıkların yeniden yayılması kaçınılmaz olabilir.
