ABD Başkanı Donald Trump ile Kanada Başbakanı Mark Carney, Washington'da acil bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ana gündemi, gece yarısı yürürlüğe girmesi beklenen ve Kanada'dan yapılan çelik ile alüminyum ithalatına uygulanacak yüzde 50'lik ek gümrük vergisiydi. Ottawa yönetimi, bu vergilerin iki ülke arasındaki ticari ilişkilere vuracağı darbeyi önlemek için son bir diplomatik hamle yapıyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, görüşmenin 'verimli' geçtiği belirtilirken, henüz resmi bir anlaşmaya varılmadığı ifade edildi.
Trump'ın Gümrük Vergisi Kararı ve Gerekçeleri
Trump, geçtiğimiz ay imzaladığı başkanlık kararnamesiyle Kanada menşeli çelik ve alüminyum ürünlerine yüzde 50 oranında ek gümrük vergisi getirmişti. Beyaz Saray, bu kararın gerekçesi olarak ulusal güvenlik endişelerini öne sürmüş, Kanada'nın ABD pazarına haksız ticari avantajlarla girdiğini iddia etmişti. Ancak Ottawa, bu gerekçeleri 'temelsiz' olarak nitelendiriyor ve vergilerin iki ülke arasındaki ticaret hacmini ciddi şekilde düşüreceğini savunuyor. Özellikle otomotiv sektörü ve inşaat malzemeleri üreticileri, bu vergilerden en çok etkilenecek sektörler arasında gösteriliyor.
Kanada Başbakanı Carney, görüşme öncesinde yaptığı açıklamada, 'Bu vergiler, Kuzey Amerika'nın küresel rekabet gücünü zayıflatacak. Biz müzakere masasından kalkmayacağız, ancak karşılıklı saygıya dayalı bir çözüm bulmak zorundayız' ifadelerini kullandı. Uzmanlar, Carney'in bu çıkışının, Trump yönetiminin pazarlık taktiğine karşı bir denge unsuru oluşturmayı hedeflediğini belirtiyor.
İki Ülke Arasındaki Ticaret Savaşı ve Küresel Etkileri
ABD ile Kanada arasındaki bu ticari gerilim, sadece iki ülkeyi değil, küresel tedarik zincirlerini de doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor. Dünyanın en büyük ikili ticaret hacimlerinden birine sahip olan bu iki ülke arasındaki gümrük vergisi artışları, özellikle otomotiv, havacılık ve enerji sektörlerinde maliyet artışlarına yol açabilir. Kanada'nın ABD'ye ihraç ettiği çelik ve alüminyumun büyük bir kısmı, ABD'deki imalat sanayisinin temel girdilerini oluşturuyor. Bu nedenle, vergilerin yürürlüğe girmesi durumunda, ABD'deki üretim maliyetlerinin artması ve enflasyonist baskıların güçlenmesi bekleniyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) yetkilileri, bu tür tek taraflı ticaret kısıtlamalarının küresel ekonomik büyümeyi tehdit ettiği konusunda uyarılarda bulunuyor. DTÖ, ABD'nin bu kararını ticaret kurallarına aykırı olarak değerlendirebileceğini ve Kanada'nın başvurabileceği hukuki yolların bulunduğunu hatırlatıyor. Ancak Trump yönetiminin, DTÖ kararlarına rağmen kendi ulusal çıkarlarını ön planda tutan bir politika izlediği biliniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD ile Kanada arasındaki bu ticari anlaşmazlık, Türkiye açısından doğrudan bir etki yaratmasa da küresel ticaret savaşlarının derinleşmesi, Türkiye'nin ihracat pazarlarında belirsizlikleri artırabilir. Özellikle çelik ve alüminyum sektörlerinde Türkiye de benzer gümrük vergisi uygulamalarıyla karşı karşıya kalmış bir ülke olarak, bu gelişmeyi yakından takip ediyor. ABD'nin korumacı politikaları, Türkiye'nin ABD ile olan ticaretinde de yeni kısıtlamalara yol açabilir. Ayrıca, Kanada ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi sınırlı olsa da, küresel tedarik zincirlerindeki aksamalar Türk otomotiv ve beyaz eşya sektörlerini dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye'nin, çok taraflı ticaret anlaşmalarını güçlendirme ve ihracat pazarlarını çeşitlendirme stratejisi, bu tür küresel risklere karşı bir kalkan oluşturabilir.
