ABD ile Kanada arasındaki ticaret müzakerelerinin çökmesi, tuvalet kağıdı başta olmak üzere kağıt ürünlerinin fiyatlarını hızla artırdı. Uzmanlar, kağıt ürünlerine uygulanacak gümrük vergilerinin yüzde 25 ila 50 arasında olacağını tahmin ediyor. Bu gelişme, Amerikalı tüketicilerin temel ihtiyaç maddelerine erişimini zorlaştırırken, perakende sektöründe de tedirginlik yaratıyor. Peki, bu durumun arka planında neler var ve etkileri ne olacak?
Ticaret savaşının arka planı
ABD ve Kanada arasındaki ticaret görüşmeleri, geçtiğimiz haftalarda kesintiye uğradı. Taraflar, özellikle kereste ve kağıt hamuru gibi orman ürünlerinde yaşanan anlaşmazlıkları çözemeyince, ABD yönetimi Kanada menşeli kağıt ürünlerine yönelik yeni gümrük vergileri uygulamaya karar verdi. Bu vergilerin, tuvalet kağıdı, kağıt havlu ve mendil gibi ürünlerin maliyetini önemli ölçüde artırması bekleniyor.
ABD Ticaret Temsilciliği’nden yapılan açıklamada, Kanada’nın orman ürünlerinde haksız sübvansiyonlar uyguladığı ve bunun Amerikalı üreticilere zarar verdiği belirtildi. Kanada ise suçlamaları reddederek, konuyu Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) taşıyacağını duyurdu. Bu gelişmeler, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilim dalgası yaratırken, küresel ticaret arenasında da yankı buluyor.
Perakendede fiyat artışları kapıda
Kağıt ürünlerine getirilen vergilerin, özellikle büyük perakende zincirlerinde raf fiyatlarına yansıması bekleniyor. ABD’deki büyük market zincirleri, tedarikçilerden gelen zam haberleri üzerine stoklarını artırma yoluna giderken, tüketicilerin ise önümüzdeki aylarda tuvalet kağıdı fiyatlarında yüzde 30’a varan artışlarla karşılaşabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, bu durumun yalnızca kağıt ürünleriyle sınırlı kalmayacağını, dolaylı olarak gıda ve diğer tüketim mallarının fiyatlarını da etkileyebileceğini belirtiyor. Zira, ambalaj sektöründe de yoğun olarak kullanılan kağıt ürünlerindeki maliyet artışı, genel enflasyonu tetikleyebilir.
Küresel tedarik zincirine etkisi
ABD ve Kanada, dünyanın en büyük kağıt üreticileri arasında yer alıyor. Bu iki ülke arasındaki ticaret savaşı, küresel kağıt tedarik zincirini de doğrudan etkiliyor. ABD’nin Kanada’dan yaptığı kağıt ithalatına uygulanan vergiler, diğer ülkelerin de bu ürünlere olan talebini artırabilir. Bu durum, özellikle Avrupa ve Asya pazarlarında fiyat dalgalanmalarına yol açabilir.
Öte yandan, bu gelişme, ABD’deki kağıt üreticilerine kısa vadede avantaj sağlasa da, uzun vadede tüketici fiyatlarının yükselmesi ve ticaret ortaklarıyla yaşanan gerginlikler nedeniyle olumsuz sonuçlar doğurabilir. Wall Street analistleri, bu adımın ABD ekonomisine maliyetinin yıllık 5 milyar doları bulabileceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-Kanada ticaret savaşının Türkiye’ye doğrudan etkisi sınırlı olsa da, küresel ticarette artan korumacılık eğilimi, Türkiye’nin ihracat pazarlarına da yansıyabilir. Türkiye’nin kağıt ve orman ürünleri ithalatında önemli bir paya sahip olan Kuzey Amerika pazarındaki fiyat artışları, iç piyasada maliyet enflasyonunu tetikleyebilir. Ayrıca, bu tür ticaret anlaşmazlıkları, AB ile yaşanan gümrük birliği müzakerelerinde de emsal teşkil edebilecek gelişmeler olarak izlenmeli. Türkiye’nin, ticaret ortaklarıyla yaşanabilecek benzer sorunlara karşı üretimde yerli ikame politikalarını güçlendirmesi ve tedarik zincirini çeşitlendirmesi önem taşıyor.
