ABD, İran'a yönelik yeni bir hava saldırısı dalgası başlatırken, Tahran yönetimi Körfez bölgesindeki stratejik hedeflere misilleme saldırıları düzenledi. İran Sağlık Bakanlığı, çatışmaların yeniden başlamasından bu yana en az 35 kişinin hayatını kaybettiğini ve 300'den fazla kişinin yaralandığını açıkladı. Saldırılar, bölgedeki gerilimi yeni bir boyuta taşırken, uluslararası toplumdan ateşkes çağrıları yükseliyor.
Gelişmenin arka planı
Pentagon'dan yapılan resmi açıklamada, ABD'nin İran'ın askeri altyapısına yönelik "kesin ve orantılı" saldırılar düzenlediği belirtildi. Saldırıların, İran destekli milis gruplarının son haftalarda ABD üslerine yönelik artan saldırılarına yanıt olarak gerçekleştirildiği ifade edildi. ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, hedeflerin İran'ın balistik füze depoları ve insansız hava aracı tesisleri olduğunu doğruladı. İran ise saldırılara, Körfez'deki bir ABD donanma üssüne ve Suudi Arabistan'daki askeri tesislere yönelik füze saldırılarıyla karşılık verdi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, yaptığı açıklamada, "düşmanın her türlü saldırısına misliyle karşılık verileceğini" vurguladı.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişmeler, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan dengeleri daha da tehdit ediyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, doğrudan çatışmanın içine çekilme endişesiyle temkinli bir duruş sergiliyor. Öte yandan, İsrail İran'ın nükleer programına yönelik endişelerini dile getirirken, ABD'nin saldırılarına dolaylı destek verdiği yorumları yapılıyor. Ham petrol fiyatları, bu haberin ardından varil başına 5 doların üzerinde yükselerek 95 dolar seviyesine çıktı. Küresel piyasalarda ise jeopolitik risk priminin artmasıyla borsalarda satış baskısı yaşanıyor. BM Güvenlik Konseyi, acil toplantıya çağrılırken, Rusya ve Çin taraflara itidal çağrısında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ve Körfez ülkeleriyle dengeli ilişkiler yürüten bir ülke olarak bu çatışmadan doğrudan etkilenme potansiyeline sahip. Öncelikle, bölgedeki istikrarsızlık Türkiye'nin enerji güvenliğini tehdit ediyor; İran ve Irak üzerinden gelen doğalgaz ve petrol sevkiyatı risk altına girebilir. Ayrıca, Suriye ve Irak'ta faaliyet gösteren İran destekli grupların olası bir geniş çaplı çatışmaya çekilmesi, Türkiye'nin sınır güvenliğini doğrudan etkileyebilir. Ankara, hem NATO müttefiki ABD hem de komşusu İran ile diyaloğunu sürdürerek, çatışmanın yayılmasını önlemek için diplomatik girişimlerde bulunabilir.
