ABD, İran'a yönelik hava saldırılarını ikinci güne taşıdı. Başkan Donald Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, operasyonu gün içinde yaptıkları açıklamalarla sinyalini vermişti. Saldırıların İran'ın askeri altyapısını hedef aldığı ve Tahran yönetiminin nükleer programına yönelik artan endişelere yanıt olarak gerçekleştirildiği belirtiliyor.
Saldırının Arka Planı ve Trump Yönetiminin Mesajı
ABD Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, operasyon İran'ın devrim muhafızlarına ait füze rampaları, insansız hava aracı üsleri ve mühimmat depolarını vurmayı amaçlıyor. İlk gün 50'den fazla noktanın hedef alındığı, ikinci gün ise saldırıların yoğunluğunun arttığı bildirildi. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda "İran'ın saldırganlığına misliyle karşılık veriyoruz" ifadelerini kullandı. Hegseth ise Pentagon brifinginde operasyonun "sınırlı ve orantılı" olduğunu ancak ABD'nin caydırıcılığını pekiştirdiğini söyledi.
Saldırılar, İran'ın Suriye'deki İsrail hedeflerine yönelik son füze saldırıları ve Husi isyancılara sağladığı askeri desteğin ardından geldi. ABD'li yetkililer, Tahran'ın bölgedeki vekil güçler aracılığıyla gerilimi tırmandırdığına dikkat çekiyor. İran ise saldırıları "uluslararası hukukun ihlali" olarak nitelendirirken, BM Güvenlik Konseyi'ni acilen toplanmaya çağırdı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Petrol Fiyatları ve İttifaklar
Saldırıların ardından petrol fiyatları varil başına 5 dolar yükselirken, Basra Körfezi'ndeki deniz trafiğinde gerginlik arttı. Suudi Arabistan ve BAE, ABD operasyonlarına açık destek vermezken, İran'ın müttefiki Rusya "provokasyonları" kınadı. Avrupa Birliği, tarafları itidal çağrısı yaparken, Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada gerilimin düşürülmesi ve diyalog vurgusu yapıldı.
Uzmanlara göre ABD'nin bu hamlesi, İran nükleer anlaşması müzakerelerini daha da karmaşık hale getirebilir. Trump yönetiminin anlaşmaya yeniden katılma niyeti olmadığı, aksine maksimum baskı politikasını askeri boyuta taşıdığı yorumları yapılıyor. İran ise uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artıracağını duyurarak karşılık verdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, komşusu İran ile yaşanan bu gerginlikten doğrudan etkilenebilir. Sınır güvenliği endişeleri artarken, bölgedeki istikrarsızlık Türkiye'nin enerji ticaretini ve bölgesel ticaret hacmini olumsuz etkileyebilir. Ankara, hem ABD ile ittifakı hem de İran ile olan ekonomik ilişkileri dengelemek zorunda kalabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki askeri varlığı göz önüne alındığında, olası bir sıcak çatışma Türkiye'yi doğrudan bir krizin içine çekebilir. Bu nedenle Türkiye'nin arabuluculuk rolleri ön plana çıkabilir.
