ABD ile İran arasında Cuma günü İsviçre'de yapılması planlanan yüz yüze görüşmeler, son dakika kararıyla ertelendi. Reuters'ın İsviçre Dışişleri Bakanlığı'na dayandırdığı habere göre, müzakereler şimdilik iptal edildi. Beyaz Saray daha önce Başkan Yardımcısı JD Vance'in Perşembe gecesi İsviçre'ye hareket edeceğini duyurmuştu ancak bu seyahat gerçekleşmeyecek. Kararın arkasında yatan neden henüz resmi olarak açıklanmazken, görüşmelerin yeniden planlanıp planlanmayacağı konusunda da net bir bilgi yok. Öte yandan, gelişmelerin ardından sterlin dolar karşısında değer kazandı. Piyasalar belirsizlik ortamında yön arayışını sürdürüyor.
Görüşmelerin askıya alınmasının arka planı
ABD ve İran arasındaki dolaylı müzakereler haftalardır devam ediyordu. Tarafların temel anlaşmazlık noktaları arasında İran'ın nükleer programı, uranyum zenginleştirme seviyeleri ve ABD'nin yaptırımları yer alıyor. Müzakerelerin yüz yüze aşamaya geçmesi, uzun süredir beklenen bir adımdı. Vance'in başkanlık etmesi beklenen heyetin İsviçre'ye gitmemesi, Washington'un müzakere stratejisinde bir değişiklik olabileceği yorumlarına yol açtı.
Beyaz Saray'dan yapılan kısa açıklamada, ertelemenin "lojistik nedenler" ve "program uyumsuzluğu" gerekçesine dayandırıldığı belirtildi. Ancak diplomatik kaynaklar, Tahran'ın son anda ek taleplerde bulunduğunu ve bu durumun Washington'da rahatsızlık yarattığını öne sürdü. İran tarafından henüz resmi bir açıklama gelmedi. Uzmanlar, bu ertelemenin iki ülke arasındaki güven bunalımının bir yansıması olduğunu ve müzakerelerin önümüzdeki haftalarda yeniden başlamasının zor göründüğünü ifade ediyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Görüşmelerin ertelenmesi, özellikle Orta Doğu'da tansiyonu yükseltebilir. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi Körfez ülkeleri, ABD-İran arasındaki olası bir anlaşmanın bölgesel istikrara katkı sağlayacağını umuyordu. İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin belirsizlik, İsrail'i de yakından ilgilendiriyor. Tel Aviv yönetimi, Tahran'ın anlaşma sürecini oyalama taktiği izlediğini savunarak Washington'a daha sert bir tutum çağrısı yapıyor.
Küresel piyasalarda ise belirsizlik hakim. Petrol fiyatları, arz endişeleriyle birlikte yükseliş eğilimi gösterdi. Sterlin'in değer kazanması ise yatırımcıların dolar yerine alternatif arayışına girdiğine işaret ediyor. Analistler, ABD-İran görüşmelerinin akıbetinin önümüzdeki günlerde dolar endeksi ve emtia fiyatları üzerinde belirleyici olacağını vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran müzakerelerinin ertelenmesi, Türkiye için doğrudan olmasa da dolaylı etkiler barındırıyor. Türkiye, enerji ihtiyacının önemli bir kısmını İran ve bölge ülkelerinden karşılıyor. Olası bir ABD-İran gerilimi veya yaptırımların sıkılaşması, Türkiye'nin enerji tedarikinde aksaklıklara yol açabilir. Ayrıca, Suriye ve Irak'ta iş birliği yürüten taraflar arasındaki diyalogun kesintiye uğraması, bölgesel krizlerin çözümünü de zorlaştırabilir. Türk diplomatlar, süreci yakından takip ediyor ve olası senaryolara karşı hazırlıklarını sürdürüyor.
