ABD-İran arasında gece saatlerinde karşılıklı füze saldırılarının yaşanması ve Nasdaq'ta teknoloji hisselerindeki zayıflığın devam etmesiyle birlikte, Wall Street'te vadeli işlemler Pazartesi sabahı sert düşüş kaydetti. New York saatiyle 07.45'te S&P 500 vadeli işlemleri yüzde 1,1 oranında gerilerken, Dow Jones vadeli işlemleri yüzde 0,9, Nasdaq 100 vadeli işlemleri ise yüzde 1,4 düştü. Yatırımcılar, Orta Doğu'daki artan jeopolitik riskler ve yapay zeka odaklı büyüme hikayesine ilişkin artan belirsizlikler arasında riskten kaçma eğilimini sürdürüyor.
Jeopolitik riskler piyasaları sarstı
ABD ve İran arasında dün gece başlayan füze saldırıları, birkaç haftadır gerilimin tırmandığı bir sürecin en kanlı aşaması olarak kayıtlara geçti. İran Devrim Muhafızları, Basra Körfezi'ndeki ABD donanma gemilerine balistik füzelerle saldırırken, ABD de İran'ın nükleer tesislerine yakın askeri hedefleri vurduğunu açıkladı. Çatışmaların başlamasının ardından ham petrol fiyatları yüzde 3'ün üzerinde yükselerek varil başına 85 doları aştı. Emtia piyasalarında altın ise yüzde 1,2 artışla 2.450 dolara çıkarak güvenli liman talebinin arttığını gösterdi.
ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, saldırıların 'meşru müdafaa' kapsamında olduğu belirtilirken, İran yönetimi ABD'nin bölgedeki varlığını 'işgal' olarak nitelendirerek misilleme tehdidinde bulundu. Bu gelişmeler, yatırımcıların Orta Doğu'da geniş çaplı bir savaşın patlak vermesinden endişe etmesine neden oldu. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerji maliyetlerinin artmasıyla enflasyonist baskıları da tetikleyerek ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirim beklentilerini zayıflatıyor.
Teknoloji hisselerindeki düşüş derinleşiyor
Saldırıların etkisiyle piyasalar genel olarak satış baskısı altında kalırken, teknoloji sektörü daha da sert darbe aldı. Yapay zeka ve çip hisselerindeki düşüş, Nisan ayından bu yana devam eden bir trendin parçası olarak görülüyor. Yatırımcılar, bir süredir aşırı değerlenmiş olarak görülen yapay zeka hisselerinden çıkış yaparken, jeopolitik belirsizlikler bu kaçışı hızlandırdı. Apple, Microsoft ve Alphabet gibi mega-cap hisseler vadeli işlemlerde yüzde 1,5 ila 2 arasında değer kaybetti. Nvidia ise yüzde 3'e varan düşüşle en çok etkilenen hisseler arasında yer aldı.
Analistler, teknoloji sektöründeki düşüşün yalnızca jeopolitik risklerle sınırlı olmadığını, aynı zamanda kâr satışlarının ve ABD'de faizlerin daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisinin de etkili olduğunu belirtiyor. Öte yandan, savunma ve enerji hisseleri yükseliş kaydetti: Lockheed Martin yüzde 3,5, Exxon Mobil ise yüzde 2,8 değer kazandı. Bu durum, piyasalarda 'risk-on'dan 'risk-off'a belirgin bir dönüş olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD-İran gerginliğinin doğrudan etkileyebileceği bir coğrafyada yer alıyor; özellikle enerji fiyatlarının yükselmesi, Türkiye'nin enerji ithalatı faturasını artırarak cari açığı olumsuz etkileyebilir. Ek olarak, Orta Doğu'da bir savaş senaryosu, Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını ve bölgesel denklemdeki konumunu da etkileyebilir. Kısa vadede, küresel risk iştahındaki azalma gelişmekte olan piyasalara sermaye girişini sınırlayabileceğinden Türk sermaye piyasaları da negatif etkilenebilir.
