ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Kongre'den mühimmat stoklarını 21 milyar dolar artırmak, İran'la çatışmanın operasyonel maliyetlerini karşılamak için 17,3 milyar dolar ve yüksek öncelikli Space Force programları için 4 milyar dolar olmak üzere toplam 42,3 milyar dolarlık ek bütçe talebinde bulundu. 24 Haziran'da açıklanan talep, ABD'nin İran'a yönelik askeri hazırlığını ve uzaydaki varlığını güçlendirme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Pentagon, 'Epic Fury' operasyonu kapsamında İran'a karşı olası bir askeri müdahale için gerekli mühimmat ve lojistik desteği sağlamayı hedefliyor. 21 milyar dolarlık mühimmat bütçesi, özellikle hassas güdümlü füzeler, hava savunma sistemleri ve deniz mayınları gibi kritik stokların yenilenmesini içeriyor. Trump yönetimi, bu ek bütçenin ABD'nin İran'a karşı caydırıcılığını artıracağını savunuyor.
İran'la çatışma maliyetleri kapsamındaki 17,3 milyar dolar ise, bölgedeki ABD askeri varlığının artırılması, keşif uçuşları ve deniz devriyeleri gibi operasyonel giderleri karşılayacak. Pentagon sözcüsü, bu fonların 'bölgedeki istikrarı tehdit eden İran eylemlerine karşı koymak için gerekli olduğunu' belirtti.
Bölgesel veya küresel boyut
Space Force için ayrılan 4 milyar dolar, yeni uydu sistemleri, uzay tabanlı füze uyarı sensörleri ve siber güvenlik altyapısına yatırım yapılmasını öngörüyor. ABD, uzayı 'savaş alanı' olarak tanımlayan ilk ülke olurken, bu bütçe artışı Çin ve Rusya'nın uzaydaki varlığına karşı bir hamle olarak yorumlanıyor. Uzmanlar, İran'ın balistik füze programı ve nükleer müzakerelerdeki belirsizliklerin de bu bütçe talebini tetiklediğini ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin İran'a karşı bu denli büyük bir askeri bütçe ayırması, Türkiye'nin güvenlik çevresini doğrudan etkiliyor. İran'la sınır komşusu olan Türkiye, Basra Körfezi'ndeki olası bir çatışmadan göç, ticaret ve enerji hatları açısından en çok etkilenecek ülkeler arasında. Ayrıca, ABD'nin Space Force yatırımları, Türkiye'nin uzay programı ve milli güvenlik stratejilerini yeniden değerlendirmesini gerektirebilir. NATO müttefiki olarak Türkiye, bu bütçe artışının bölgesel dengeye etkisini yakından takip etmek zorunda.
