ABD Dışişleri Bakanlığı, İngiltere'de öldürülen üniversite öğrencisi Henry Nowak'ın ailesine gönderdiği taziye mesajında, Birleşik Krallık'taki 'iki kademeli polislik' uygulamasını üstü kapalı bir dille eleştirdi. Açıklamada, 'ideolojik şartlanma' konusunda uyarıda bulunulurken, bu tür yaklaşımların adalet sistemine olan güveni zedelediği vurgulandı. Nowak, geçtiğimiz haftalarda Londra'da bir parkta bıçaklanarak öldürülmüş, olay ülkede geniş yankı uyandırmıştı.
Olayın arka planı ve polis tepkisi
Henry Nowak, 22 yaşında bir üniversite öğrencisiydi ve Londra'nın güneyindeki bir parkta arkadaşlarıyla vakit geçirdiği sırada saldırıya uğradı. Saldırganın henüz yakalanamadığı olayda, polisin müdahale şekli ve soruşturmanın seyri tartışma konusu oldu. Nowak ailesi, polisin olaya yeterince öncelik vermediğini ve cinayetin 'iki kademeli' bir yaklaşımla ele alındığını iddia etti. Aile avukatı yaptığı açıklamada, 'Mağdurun geçmişi veya etnik kökeni nedeniyle farklı muamele gördüğüne dair ciddi endişelerimiz var' ifadelerini kullandı.
İngiltere'de 'iki kademeli polislik' kavramı, özellikle son yıllarda artan protestolar ve toplumsal olaylar sırasında sıkça gündeme geliyor. Eleştirmenler, polisin bazı gruplara karşı daha sert, bazılarına karşı ise daha hoşgörülü davrandığını öne sürüyor. Hükümet ise bu iddiaları reddederek, polisin tüm vatandaşlara eşit mesafede olduğunu savunuyor. ABD Dışişleri'nin bu açıklaması, iki ülke arasında adalet ve polislik uygulamaları konusundaki hassas bir noktaya işaret ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'nin bu eleştirisi, sadece İngiltere'de değil, Avrupa genelinde polis şiddeti ve ayrımcılık tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Fransa, Almanya ve Hollanda gibi ülkelerde de benzer eleştiriler zaman zaman gündeme geliyor. Özellikle George Floyd'un öldürülmesinin ardından ABD'de başlayan polis reformu tartışmaları, küresel bir boyut kazanmıştı. Nowak ailesinin avukatı, 'Bu dava, sadece bir ailenin acısı değil, aynı zamanda tüm demokratik toplumların adalet sistemlerini sorgulaması gereken bir an' dedi.
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın bu çıkışı, İngiltere ile ABD arasında diplomatik bir gerilime yol açabilir. İngiltere Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada, 'Polis teşkilatımız dünyanın en iyilerinden biridir ve herhangi bir dış eleştiriyi kabul etmiyoruz' denildi. Bununla birlikte, uzmanlar ABD'nin bu hamlesinin, kendi iç siyasetindeki polis reformu tartışmalarını yansıttığını ve İngiltere'ye yönelik bir ders niteliği taşıdığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye'deki polis ve adalet sistemi tartışmalarıyla doğrudan bağlantılı olmasa da, uluslararası alanda 'iki kademeli adalet' kavramının ne kadar hassas olduğunu gösteriyor. Türkiye, özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ve iç hukuk düzenlemeleriyle bu tür eleştirilere maruz kalan ülkeler arasında yer alıyor. ABD'nin bu kadar net bir dille bir müttefikini eleştirmesi, benzer konularda Türkiye'ye yönelik eleştirilerin de dozunun artabileceği anlamına gelebilir. Ayrıca, Brexit sonrası İngiltere'nin küresel rolünü sorgulatan bu tür olaylar, uluslararası itibar yönetimi açısından tüm ülkeler için önemli dersler içeriyor.
