Başkan Donald Trump'ın Ağustos 2025'te Washington DC'de düzenlemeyi planladığı 'Büyük Amerikan Eyalet Panayırı'na (Great American State Fair) katılım konusunda eyaletler arasında büyük bir ayrışma yaşanıyor. Şu ana kadar 15 eyalet, etkinliğe katılmayacaklarını resmen duyururken, 10 eyalet ise koşullu destek veriyor. Panayırın amacı, her eyaletin kültürel, ekonomik ve tarihi zenginliklerini sergilemesi olarak tanımlanmıştı ancak eleştirmenler etkinliğin Trump'ın yeniden seçim kampanyasının bir parçası olduğunu iddia ediyor.
Katılımı reddeden eyaletler ve gerekçeleri
Kaliforniya, New York, Illinois, Washington, Oregon ve Colorado gibi büyük eyaletler, panayırın bütçeye getireceği yükü gerekçe göstererek katılmama kararı aldı. Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, 'Bu etkinlik için milyonlarca dolar harcamak yerine, bu parayı eyaletimizdeki eğitim ve sağlık hizmetlerine ayırmayı tercih ediyoruz.' dedi. New York Valisi Kathy Hochul ise etkinliğin 'partizan bir gösteri' olduğunu belirterek, 'Vergi mükelleflerinin parasını siyasi bir şova yatırmayacağız.' ifadelerini kullandı.
Diğer yandan, Teksas, Florida, Ohio ve Indiana gibi Cumhuriyetçi eğilimli eyaletler, panayıra tam destek vereceklerini açıkladılar. Florida Valisi Ron DeSantis, 'Bu, Amerikan birliğini ve eyaletlerimizin eşsiz karakterini kutlamak için harika bir fırsat.' değerlendirmesinde bulundu.
Maliyet tartışmaları ve lojistik zorluklar
Her bir eyaletin panayır alanında kendi pavyonunu kurması ve işletmesi bekleniyor. Uzmanlar, ortalama bir pavyonun maliyetinin 1 ila 5 milyon dolar arasında değişebileceğini tahmin ediyor. Bazı küçük eyaletler, bu maliyeti karşılayamayacaklarını belirterek endişelerini dile getirdi. Ayrıca, Washington DC'nin yaz aylarında yaşadığı yoğun sıcaklık ve turist akını, lojistik planlamayı daha da zorlaştırıyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, etkinliğin federal bütçeden 200 milyon dolar ile destekleneceği, ancak eyaletlerin kendi paylarını kendilerinin karşılaması gerektiği bildirildi.
Demokrat Parti'li bazı valiler, panayırın aslında Trump'ın 2026 ara seçimleri öncesinde popülaritesini artırmak için bir araç olduğunu savunuyor. Eski Başkan Barack Obama, 'Bu tür gösterişli etkinlikler yerine, altyapı ve eğitime yatırım yapmalıyız.' yorumunda bulundu.
Öte yandan, etkinlik için hazırlıklar devam ediyor. Washington DC'deki Ulusal Mal ve Anıtlar Parkı'nda kurulacak panayır alanının 50 dönümlük bir araziyi kapsaması planlanıyor. Organizatörler, eyaletlerin yanı sıra özel şirketlerin de katılımını teşvik ediyor.
Kamuoyu ve siyasi yansımalar
Panayır fikri ilk kez Mart 2025'te Trump tarafından duyurulduğunda, sosyal medyada geniş yankı uyandırmıştı. Bazı kullanıcılar etkinliği 'Amerikan rüyasının bir kutlaması' olarak överken, diğerleri 'gereksiz bir lüks' olarak nitelendirdi. Pew Araştırma Merkezi'nin Nisan ayında yaptığı bir ankette, katılımcıların yüzde 48'i etkinliği desteklerken, yüzde 45'i karşı çıktı. Ankete göre, Cumhuriyetçilerin yüzde 78'i destek verirken, Demokratların yüzde 72'si karşı çıktı.
Siyasi analistler, bu boykotun Trump'ın imajına zarar verebileceğini belirtiyor. Georgetown Üniversitesi'nden Prof. Sarah Binder, 'Eyaletlerin bu kadar açık bir şekilde başkanın etkinliğini reddetmesi, federal hükümetle eyaletler arasındaki gerilimi gözler önüne seriyor.' dedi. Ayrıca, boykotun 2026 seçimlerinde Demokratlar için bir koz haline gelebileceği yorumları yapılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ABD iç siyasetindeki kutuplaşmanın boyutlarını göstermesi açısından Türkiye için dolaylı bir önem taşıyor. ABD'deki siyasi istikrar, küresel piyasalar ve uluslararası ittifaklar üzerinde etkili olduğundan, bu tür gerilimler dikkatle izlenmelidir. Ayrıca, Washington DC'nin ev sahipliği yapacağı büyük çaplı bir etkinlikte yaşanan lojistik ve mali sorunlar, benzer organizasyonlar planlayan Türk diplomatlar için dersler içerebilir. Doğrudan bir Türkiye bağlantısı olmasa da, ABD'deki siyasi atmosferin küresel yansımaları, Türk dış politikası için risk ve fırsatları beraberinde getirebilir.
