ABD Deniz Kuvvetleri, Hint-Pasifik bölgesindeki stratejik varlığını güçlendirmek amacıyla Batı Avustralya'daki Kraliyet Avustralya Donanması'na ait HMAS Stirling deniz üssünde iki yeni komutanlık kurdu. Bu adım, ABD, İngiltere ve Avustralya arasındaki AUKUS güvenlik anlaşması çerçevesinde yürütülen Denizaltı Döner Gücü-Batı (Submarine Rotational Force-West) operasyonlarını desteklemeyi hedefliyor. Yeni kurulan komutanlıklardan biri, daha önce Hawaii'de konuşlu olan Denizaltı Filosu 3'ün (CSS-3) yeniden yapılandırılarak HMAS Stirling'de faaliyete geçmesi oldu. Bu birim, nükleer saldırı denizaltılarının bölgedeki lojistik ve operasyonel ihtiyaçlarını karşılayacak. Ayrıca, ABD Donanması, aynı üste bir Denizaltı Bakım ve İnşa Desteği Komutanlığı da kurarak denizaltıların bakım ve onarım kapasitesini artırmayı planlıyor.
Gelişmenin Arka Planı: AUKUS ve Hint-Pasifik Stratejisi
AUKUS anlaşması, 2021 yılında ABD, İngiltere ve Avustralya arasında imzalanan üçlü bir güvenlik paktıdır. Anlaşmanın en önemli ayağı, Avustralya'ya nükleer enerjiyle çalışan denizaltı teknolojisi transferini içeriyor. ABD ve İngiltere, Avustralya'nın konvansiyonel denizaltı filosunu nükleer saldırı denizaltılarıyla değiştirmesine yardımcı olacak. Bu süreçte, ABD denizaltılarının Avustralya'da geçici olarak konuşlandırılması ve bakımının yapılması planlanıyor. HMAS Stirling, Perth yakınlarındaki stratejik konumuyla Hint ve Pasifik Okyanusları arasındaki geçiş noktalarını kontrol ediyor. CSS-3'ün yeniden etkinleştirilmesi, ABD'nin 7. Filosu'nun bölgedeki denizaltı varlığını merkezileştirme çabasının bir parçası. Daha önce Hawaii'deki Pearl Harbor üssünde konuşlu olan bu filo, şimdi Avustralya'dan operasyon yaparak lojistik avantaj sağlayacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Çin'in Tepkisi ve Güç Dengeleri
Bu gelişme, Çin'in Güney Çin Denizi ve Hint-Pasifik bölgesindeki artan askeri faaliyetlerine karşılık olarak okunuyor. AUKUS kapsamında Avustralya'ya nükleer denizaltı teknolojisi transferi, Çin tarafından sert bir şekilde eleştirilmiş ve bölgesel bir silahlanma yarışını tetikleyeceği uyarısı yapılmıştı. ABD'nin Avustralya'da kalıcı bir denizaltı üs varlığı oluşturması, Çin'in stratejik derinliğini tehdit eden bir adım olarak değerlendiriliyor. Öte yandan, bu hamle ABD'nin bölgedeki müttefiklerine olan bağlılığını da gösteriyor. Japonya ve Güney Kore gibi diğer bölge ülkeleri, AUKUS'un genişlemesi konusunda temkinli yaklaşırken, Avustralya'nın savunma kabiliyetlerinin artması bölgesel dengeyi değiştirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Hint-Pasifik bölgesindeki çıkarları açısından doğrudan olmasa da dolaylı etkiler taşıyor. Türkiye, Çin ile ekonomik ilişkilerini sürdürürken aynı zamanda NATO müttefiki olarak ABD'nin bölgesel stratejilerine dahil oluyor. AUKUS'un güçlenmesi, Çin'in Kuşak ve Yol Projesi'ne alternatif güvenlik mimarileri oluşturabilir. Türkiye, Hint-Pasifik'teki deniz gücü dengesinin değişmesinin Akdeniz ve Ortadoğu'ya yansımalarını izlemeli. Ayrıca, nükleer denizaltı teknolojisinin yaygınlaşması, Türkiye'nin kendi denizaltı modernizasyon programları açısından bir referans oluşturabilir. Ancak Türkiye'nin bölgede doğrudan bir askeri angajmanı bulunmamakta.
