Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, Ukrayna savaşında artan kayıpları telafi etmek için büyük çaplı yeni bir zorunlu askerlik dalgası başlatmaya hazırlandığı belirtiliyor. Bu durum, askere alınmaktan kaçmak isteyen Rus erkekleri arasında yeni bir göç dalgasına yol açtı. Ülkeden kaçışlar, özellikle genç ve askerlik çağındaki erkekler arasında hız kazanmış durumda.
Askerlikten Kaçışın Arka Planı
Rusya'da Eylül 2022'de ilan edilen kısmi seferberlik, yüz binlerce erkeğin ülkeyi terk etmesine neden olmuştu. O dönemde Gürcistan, Kazakistan, Ermenistan ve Türkiye gibi ülkelere büyük bir göç dalgası yaşanmıştı. Şimdi ise Putin'in daha geniş kapsamlı bir seferberlik hazırlığı içinde olduğu iddiaları, benzer bir kaçış dalgasının fitilini ateşlemiş görünüyor. Rus yetkililer her ne kadar yeni bir seferberlik planı olmadığını savunsa da, askeri kayıt ofislerinin (voenkomat) faaliyetlerini artırması ve askerlik çağındaki erkeklere yönelik baskılar, bu iddiaları güçlendiriyor.
Bağımsız Rus medyası ve sosyal medya kaynaklarına göre, son haftalarda askere alma merkezlerinden kaçışlar ve yurt dışına çıkışlarda belirgin bir artış var. Özellikle Moskova ve St. Petersburg gibi büyük şehirlerde, genç erkeklerin işlerini bırakıp komşu ülkelere gittiği bildiriliyor. Sınır kapılarında uzun kuyruklar oluştuğu, uçak biletlerinin tükendiği ve otobüs seferlerinin arttığı gözlemleniyor. Bu durum, 2022 seferberliğinin yarattığı travmanın hâlâ canlı olduğunu gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Rusya'dan kaçışlar, komşu ülkeler üzerinde de önemli etkiler yaratıyor. Gürcistan, Kazakistan ve Ermenistan gibi ülkeler, daha önce de benzer bir göç dalgasıyla karşılaşmış ve ekonomik, sosyal ve güvenlik açısından zorluklar yaşamıştı. Şimdi bu ülkelerin yeni bir dalgaya hazırlıklı olup olmadığı belirsiz. Öte yandan, Rusya'nın askeri kayıpları ve seferberlik çabaları, Ukrayna savaşının gidişatı hakkında da ipuçları veriyor. Batılı istihbarat kaynakları, Rusya'nın cephede ciddi kayıplar verdiğini ve yeni askerlere ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Ancak seferberlik, iç siyasette hoşnutsuzluğu artırabilir ve Putin'in popülaritesini zayıflatabilir.
Küresel ekonomi açısından bakıldığında, Rusya'dan kaçan genç ve eğitimli nüfus, ülkenin beşeri sermayesini eritiyor. Bu durum, Rusya'nın uzun vadeli ekonomik potansiyelini olumsuz etkiliyor. Ayrıca, kaçışların yarattığı beyin göçü, teknoloji ve inovasyon alanlarında da kayıplara yol açıyor. Batı yaptırımları ve savaşın getirdiği izolasyon, bu göçü daha da hızlandırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'dan yeni bir göç dalgası, Türkiye için hem fırsat hem de risk anlamına geliyor. Türkiye, 2022'de olduğu gibi yine Rus vatandaşları için önemli bir destinasyon haline gelebilir. Bu durum, özellikle turizm ve gayrimenkul sektörlerinde olumlu etki yaratabilir; ancak kontrolsüz göç, sosyal ve ekonomik baskıları artırabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Rusya ile enerji ve ticaret ilişkileri göz önüne alındığında, yeni seferberlik dalgası, ikili ilişkilerde hassasiyet yaratabilir. Türkiye, Rusya ile Batı arasında denge politikası izlerken, insani ve güvenlik boyutlarını dikkatle yönetmek zorunda kalacak.