ABD'de geçen yıl hız ihlali nedeniyle 11 bin 288 kişi hayatını kaybetti. Uzmanlar, araçlara yerleştirilecek Akıllı Hız Yardımı (ISA) sisteminin bu ölümlerin büyük bölümünü önleyebileceğini söylüyor. Pilot uygulamalar, sistemin hız sınırlarını otomatik olarak algılayıp sürücüyü uyardığını ve kazaları ciddi oranda azalttığını ortaya koydu. ABD Ulusal Kara Ulaşım Güvenliği Kurulu, bu teknolojinin yaygınlaştırılması için Avrupa Birliği örneğine işaret ediyor.
Akıllı Hız Yardımı nasıl çalışıyor?
ISA sistemi, araçtaki GPS ve kameralar sayesinde yolun hız sınırını tespit ediyor. Sürücü hız sınırını aştığında, sesli uyarı, görsel ikaz veya gaz pedalında hafif bir dirençle uyarılıyor. Bazı modellerde, sürücü müdahale etmezse araç hızını otomatik olarak sınırlıyor. ABD'de Savunma Bakanlığı ve bazı eyaletlerde yapılan pilot uygulamalar, ISA kullanıldığında hız ihlallerinde yüzde 50'ye varan düşüş olduğunu gösterdi. Avrupa Birliği, 2022'den itibaren yeni araçlarda ISA'yı zorunlu hale getirdi. ABD'de ise yasa henüz hazırlık aşamasında.
Küresel boyut: Türkiye için de dersler var
Dünya genelinde her yıl 1,35 milyon kişi trafik kazalarında ölüyor ve hız en önemli faktörlerden biri. Türkiye'de 2023'te trafik kazalarında 7 bin 76 kişi hayatını kaybetti. Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre, hız ihlali kazaların başlıca nedenleri arasında yer alıyor. ISA teknolojisi, gelişmekte olan ülkelerde de düşük maliyetli bir çözüm sunuyor. Türkiye'de de benzer pilot projelerle hem can kaybının azaltılması hem de yakıt tasarrufu sağlanması mümkün.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de gündeme taşınan ISA teknolojisi, Türkiye için de önemli bir fırsat sunuyor. Türkiye'de hız kaynaklı ölümlerin yüksekliği ve yeni araç parkının genişlemesi, bu sistemin yaygınlaşmasını hızlandırabilir. Avrupa Birliği ile uyum süreci kapsamında Türkiye'nin de yeni araçlarda ISA zorunluluğunu getirmesi bekleniyor. Bu, sadece güvenlik değil, aynı zamanda emisyon azaltımı ve yakıt verimliliği açısından da kazanım sağlayacaktır. Kısa vadede, toplu taşıma ve lojistik filolarında pilot uygulamaların başlatılması, uzun vadede ise yasal düzenleme ile Türkiye'nin trafik güvenliği karnesini iyileştirmesi mümkün.
