ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin'in G20 maliye bakanları toplantısında ortak bildiriyi ticaret anlaşmazlığı nedeniyle engellediğini açıkladı. Güney Afrika'nın ev sahipliğinde düzenlenen toplantıda, küresel ticaret ve ekonomik dengeler masaya yatırılırken, ABD ve Çin arasındaki ticaret gerilimi gölge düşürdü. Bessent, iki ülkenin Hürmüz Boğazı'nın açık kalmasının önemi konusunda hemfikir olduğunu da sözlerine ekledi.
Gelişmenin Arka Planı
G20 maliye bakanları ve merkez bankası başkanları toplantısı, küresel ekonominin karşı karşıya olduğu riskleri ele almak üzere bir araya geldi. Ancak toplantıdan beklenen ortak bildiri, Çin'in ticaret konusundaki itirazları nedeniyle kabul edilemedi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptığı açıklamada, Çin'in özellikle ticaret başlığındaki ifadelere karşı çıktığını ve bu nedenle uzlaşma sağlanamadığını belirtti.
Bessent, toplantının ardından düzenlediği basın toplantısında, "Maalesef ortak bir bildiri üzerinde anlaşma sağlayamadık. Çin, ticaret konusundaki bazı maddelere itiraz etti. Bu, küresel ticaretin önemine dair ortak bir mesaj verilmesini engelledi" ifadelerini kullandı. ABD'li bakan, iki ülkenin Hürmüz Boğazı'nın güvenliği ve açık kalması konusunda ise mutabık olduğunu vurguladı.
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu olarak küresel enerji güvenliği açısından kritik öneme sahip. Bessent, bu konudaki görüş birliğinin, bölgedeki jeopolitik risklere rağmen olumlu bir işaret olduğunu söyledi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
G20 toplantısında Çin'in engeli, küresel ticaret savaşlarının derinleştiği bir dönemde yaşanıyor. ABD ile Çin arasındaki ticaret gerilimi, özellikle teknoloji ve tarım ürünlerine uygulanan karşılıklı gümrük tarifeleriyle son yıllarda artmış durumda. Çin'in G20 bildirisini veto etmesi, bu gerilimin çok taraflı platformlara da yansıdığını gösteriyor.
Uzmanlar, Çin'in bu hamlesinin, küresel ticaret kurallarının yeniden şekillendirildiği bir süreçte etkisini artırma çabası olarak değerlendirilebileceğini belirtiyor. Öte yandan, ABD'nin müttefikleri, ortak bildirinin olmamasının G20'nin küresel ekonomik yönetişimdeki rolünü zayıflatabileceği endişesini dile getiriyor.
Bessent ayrıca, ABD'nin Çin ile ticari ilişkilerde adil ve dengeli bir yaklaşım sürdüreceğini, ancak ulusal güvenlik endişeleri konusunda da taviz vermeyeceğini ifade etti. Çin tarafından ise henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Hürmüz Boğazı konusunda iki ülkenin iş birliği yapabileceğinin sinyalini vermesi, bölgede tansiyonun yüksek olduğu şu dönemde dikkat çekiyor. İran'ın batısında yer alan boğaz, ABD ve İran arasındaki gerilimde kilit bir nokta olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, küresel ticaretin seyrini etkileyebilecek bir nitelik taşıyor. Türkiye, dış ticaretinin büyük bölümünü G20 ülkeleriyle gerçekleştiriyor. ABD ile Çin arasındaki ticaret anlaşmazlıklarının derinleşmesi, küresel tedarik zincirlerini etkileyerek Türkiye'nin ihracat ve ithalatını dolaylı yoldan etkileyebilir. Ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması konusundaki görüş birliği, enerji ithalatında önemli bir paya sahip olan Türkiye için olumlu bir gelişme. Ancak G20'nin ortak karar alamaması, küresel ekonomik yönetişimdeki zaafları ortaya koyuyor ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin çok taraflı platformlardan beklentilerini karşılamaktan uzak kalıyor.
