Küresel ekonominin ağırlık merkezi hızla doğuya kayarken, ABD hisse senedi piyasasının toplam büyüklüğü yatırımcılar arasında tartışma yaratıyor. Çin ve Hindistan gibi dev ekonomiler, BRICS ülkeleri arasındaki diğer üyelerin (Brezilya, Rusya, Güney Afrika) zayıf performansını telafi edecek kadar büyüdü. Ancak borsa değerlemeleri bu dönüşümü tam olarak yansıtmıyor. Soru şu: ABD piyasaları çok mu büyüdü yoksa doğu ekonomileri hâlâ hak ettiği değeri bulamıyor mu?
Küresel Dengeler Değişiyor
ABD borsasının dünya toplam piyasa değerindeki payı yüzde 50'nin üzerinde. Bu oran ülkenin GSYİH'sının küresel hasıladaki payından (yaklaşık yüzde 25) çok daha yüksek. Oysa Çin ve Hindistan'ın GSYİH'ları dünya toplamının yüzde 20'sine yaklaşırken borsa büyüklükleri bu oranın oldukça altında.
BRICS ülkeleri arasında Brezilya yüksek faizler ve siyasi belirsizlikle boğuşurken, Rusya Ukrayna savaşının yaptırım gölgesinde büyüyor. Güney Afrika ise kronik enerji krizi ve lojistik sorunlarla mücadele ediyor. Buna karşılık Çin, teknoloji ve imalat alanındaki hegemonyasını korurken Hindistan dijital altyapı ve hizmet sektöründe atılım yapıyor.
Peki bu büyüme neden borsaya yansımıyor? Çin'de düzenleyici müdahaleler, şirket kârlılığını baskılarken Hindistan'da yüksek değerlemeler yabancı yatırımcıları tedirgin ediyor. ABD'de ise teknoloji devlerinin nakit akışı ve küresel marka gücü, piyasanın yüksek kalmasını sağlıyor. Ancak tarihsel ölçütler ABD'nin aşırı değerli olduğuna işaret ediyor: Shiller CAPE oranı uzun vadeli ortalamanın iki katına yakın.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Uzmanlar, Merkez Bankalarının gevşeme döngüsüne girmesiyle gelişmekte olan piyasalara sermaye akışının hızlanabileceğini belirtiyor. Çin ve Hindistan'da daha fazla şirketin hisse senedi ihracı, küresel endekslerde bu ülkelerin ağırlığını artırabilir. Ancak ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimlerine ne zaman başlayacağı belirsizliğini koruyor. Bu süreçte Asya borsaları daha cazip hale gelebilir.
Öte yandan jeopolitik riskler de küresel yatırım akışlarını şekillendiriyor. ABD-Çin rekabeti, ticaret ve teknoloji alanında tedarik zincirlerini yeniden yapılandırırken, Hindistan bu gerilimden faydalanarak "Çin+1" stratejisiyle yabancı yatırım çekiyor. Rusya'ya uygulanan yaptırımlar ise enerji fiyatlarını yukarıda tutarak Brezilya gibi üretici ülkelere kısa vadeli avantaj sağlıyor.
Uzun vadede borsa değerlemeleri ile reel ekonomi arasındaki farkın kapanması bekleniyor. Bu da Asya merkezli bir portföy çeşitlendirmesini teşvik edebilir. Ancak piyasa katılımcıları, ABD'nin derin ve likit yapısının bir süre daha küresel yatırımcıların ana limanı olacağı konusunda hemfikir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küresel ekonominin doğuya kayması, Türkiye’nin ticaret ve yatırım ortaklıklarını yeniden değerlendirmesini gerektiriyor. Türkiye, Çin ve Hindistan’la artan ekonomik ilişkileri sayesinde bu dönüşümden olumlu etkilenebilir. Ancak ABD piyasalarındaki olası bir düzeltme, gelişmekte olan ülkelere sermaye akışını artırarak Türk finansal piyasalarına da yeni bir ivme kazandırabilir. Öte yandan, BRICS ülkelerinin iç dinamikleri ve jeopolitik riskler, Türkiye’nin dengeli dış politika stratejisini sürdürmesini daha da önemli hale getiriyor. Yatırımcıların portföylerini çeşitlendirmesi ve Asya odaklı fırsatları değerlendirmesi, Türkiye’nin de küresel rekabetteki yerini güçlendirebilir.
