Wall Street'te Pazartesi günü yaşanan sert satış dalgası, yapay zeka (AI) odaklı teknoloji hisselerindeki aşırı değerlenme endişelerini yeniden gündeme taşıdı. ABD borsaları, teknoloji devlerindeki çift haneli kayıplarla güne düşüşle başlarken, bu satış baskısı Asya ve Avrupa piyasalarına da hızla yayıldı. Yatırımcılar, son iki yıldır piyasaları yukarı taşıyan AI coşkusunun kontrolden çıktığı ve balon haline geldiği konusunda giderek daha fazla endişeleniyor.
Gelişmenin Arka Planı: Teknoloji Devlerinde Kan Kaybı
Satış dalgasının merkezinde, AI çipleri ve veri merkezleri konusunda öncü konumdaki şirketler yer aldı. Özellikle Nvidia, Meta ve Alphabet (Google'ın çatı şirketi) gibi AI yatırımlarıyla öne çıkan firmalar, son bir haftada değerlerinin %10 ila %15'ini kaybetti. Bu düşüş, sadece ABD'yle sınırlı kalmadı; Japonya'da SoftBank, Çin'de Baidu ve Tencent gibi Asyalı teknoloji devleri de benzer oranlarda değer kaybetti. Analistler, satışların temel nedenini, AI hisselerindeki fiyat/kazanç (F/K) oranlarının tarihsel ortalamaların çok üzerine çıkmasına bağlıyor. Örneğin, Nvidia'nın F/K oranı 80'i aşarken, sektör ortalaması 25 civarında bulunuyor. Ayrıca, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimlerini erteleyebileceği yönündeki son açıklamaları, yüksek değerli hisselerdeki satışları hızlandırdı. Yatırımcılar, faizlerin yüksek kalması durumunda şirketlerin borçlanma maliyetlerinin artacağını ve büyüme hikayelerinin sarsılabileceğini düşünüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Asya Piyasalarında Dalgalanma
Bu gelişme, özellikle Asya ekonomileri için kritik bir öneme sahip. Japonya'nın Nikkei endeksi, yarı iletken hisselerindeki sert düşüşün etkisiyle %3,5 gerilerken, Hong Kong Hang Seng endeksi %2,7 değer kaybetti. Güney Kore'de Samsung Electronics ve SK Hynix gibi çip üreticileri de satış dalgasından nasibini aldı. Küresel tedarik zincirinin bel kemiğini oluşturan bu şirketler, AI patlamasının en büyük kazananları arasında yer alıyordu. Ancak şimdi, bu balonun sönmesi halinde bölgesel ekonomilerin büyüme beklentilerinin revize edilebileceği konuşuluyor. Öte yandan, Avrupa borsaları da Asya'daki olumsuz havadan etkilendi. Almanya'nın DAX endeksi %2,1, Fransa'nın CAC 40 endeksi ise %1,8 düşüşle haftaya başladı. Küresel yatırımcılar, güvenli liman olarak görülen altına ve devlet tahvillerine yönelirken, ABD 10 yıllık tahvil faizi %4,2 seviyesine geriledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD ve Asya borsalarındaki bu belirsizlik, Türkiye gibi gelişmekte olan piyasaları dolaylı yoldan etkileyebilir. Türk teknoloji hisseleri, özellikle BIST Bilişim endeksi, küresel AI risk iştahındaki azalmaya karşı hassastır. Ayrıca, Türkiye'nin ihracatında önemli paya sahip olan otomotiv, beyaz eşya gibi sektörler de yarı iletken maliyetlerinin artması veya tedarik zincirindeki aksamalar nedeniyle baskı hissedebilir. Öte yandan, yüksek enflasyon ve cari açıkla mücadele eden Türkiye, küresel sermaye akışlarının gelişmiş ülkelere yönelmesi durumunda daha da zorlanabilir. Ancak, TCMB'nin sıkı para politikasını sürdürmesi ve Türkiye'nin risk primindeki iyileşme, bu tür küresel şoklara karşı bir miktar koruma sağlayabilir. Yatırımcıların hafta boyunca Fed'in açıklamalarını ve teknoloji şirketlerinin bilanço dönemini yakından takip etmesi bekleniyor.
