ABD'nin batı eyaletleri, son yılların en kurak kış mevsiminin ardından büyük orman yangınlarıyla mücadele ediyor. Özellikle Colorado, Arizona, New Mexico, Wyoming, Nevada ve Utah eyaletlerinde aynı anda birden fazla büyük yangın sürüyor. Colorado'da federal arazi itfaiyecilerinden üç kişi yangın söndürme çalışmaları sırasında hayatını kaybetti. Yetkililer, önümüzdeki günlerde sıcaklıkların artması ve rüzgarların şiddetlenmesiyle yangınların daha da büyüyebileceği uyarısı yapıyor.
Kuraklık ve Yangınların Ardındaki Nedenler
Kış aylarında beklenen kar yağışı ve yağmurun gerçekleşmemesi, batı eyaletlerinde toprağın aşırı kurumasına neden oldu. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi verilerine göre, bölge son 120 yılın en kurak kışını geçirdi. Arizona ve New Mexico'da Mart sonu itibarıyla sıcaklıklar mevsim normallerinin 10 derece üzerine çıktı. Bu durum, orman yangınlarının erken başlamasına ve hızla yayılmasına zemin hazırladı.
Colorado'da çıkan ve 20 bin dönümden fazla alanı kül eden 'Boulder Creek Yangını', eyalet tarihinin en hızlı yayılan yangınları arasında yer alıyor. Yangın sırasında 3 federal itfaiyeci görevlerini yaparken hayatını kaybetti. Bu kayıplar, itfaiye teşkilatında büyük üzüntü yarattı. Ayrıca binlerce kişi tahliye edilirken, yüzlerce yapı kül oldu.
Bölgesel ve Küresel Boyut: İklim Değişikliğinin İzleri
Uzmanlar, bu yangınların iklim değişikliğinin bir yansıması olduğunu vurguluyor. California Üniversitesi'nden iklim bilimci Prof. Dr. Daniel Swain, 'Kuraklık ve aşırı sıcaklık, yangın mevsimini uzatıyor ve yangınların şiddetini artırıyor. Bu yıl gördüğümüz tablo, iklim değişikliği senaryolarıyla örtüşüyor' dedi. Swain, önümüzdeki yaz aylarında yangın riskinin daha da artacağını belirtiyor.
Yangınlar, ABD'nin batı eyaletlerinde hava kalitesini de olumsuz etkiliyor. Duman bulutları yüzlerce kilometre öteye taşınarak şehirlerde hava kirliliğine yol açıyor. Özellikle Denver ve Salt Lake City gibi büyük şehirlerde hava kalitesi uyarıları yayımlandı. Ekonomik olarak ise tarım ve turizm sektörleri büyük darbe alıyor; sigorta şirketleri yangın hasarlarının milyarlarca doları bulacağını tahmin ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu yangınlar, Türkiye için iklim değişikliğine karşı hazırlıklı olma gerekliliğini bir kez daha hatırlatıyor. Akdeniz iklim kuşağında yer alan Türkiye de benzer kuraklık riskleriyle karşı karşıya. Özellikle 2021 yılında Marmara ve Ege bölgelerinde yaşanan büyük yangınlar, Türkiye'nin yangın yönetimi kapasitesini test etmişti. ABD tecrübesi, erken uyarı sistemleri, itfaiye eğitimi ve uluslararası iş birliğinin önemini gösteriyor. Ayrıca yangınların dolaylı etkisiyle küresel gıda fiyatlarında olası artışlar, Türkiye'nin tarım ithalatı üzerinde baskı yaratabilir. Bu nedenle Türkiye, kuraklığa dayanıklı tarım politikaları ve orman yangınlarıyla mücadelede teknolojik yatırımlarını artırmalıdır.
