ABD Merkez Bankası (Fed), ülkenin en büyük 31 bankasının katıldığı yıllık stres testinin sonuçlarını açıkladı. JPMorgan Chase, Bank of America, Citigroup, Wells Fargo ve Goldman Sachs gibi dev finans kuruluşlarının tamamı testi başarıyla geçti. Bu sonuç, bankaların sermaye dağıtım planlarını, yani temettü ödemeleri ve hisse geri alım programlarını uygulamaya koyabilecekleri anlamına geliyor. Fed, bankaların “sermaye koruma tamponu” gerekliliklerini aşan sermaye seviyelerine sahip olduğunu belirtti. Test, hipotetik bir ekonomik kriz senaryosunda bankaların ne kadar dayanıklı olduğunu ölçtü. Bankaların toplam sermaye seviyelerinin ciddi bir resesyon durumunda bile yasal asgari seviyenin üzerinde kalacağı tespit edildi.
Stres testinin detayları ve bankaların performansı
Fed’in yıllık stres testi, bankaların bilançolarını şoklara karşı test etmek için tasarlanmış bir senaryo içeriyor. Bu yılki senaryo, ağır bir resesyon, işsizlik oranının %10’a yükselmesi, konut fiyatlarında %35 düşüş ve ticari gayrimenkul fiyatlarında %40 gerileme gibi varsayımlara dayanıyordu. Test kapsamında bankaların beklenen kredi kayıplarını karşılama kabiliyeti ölçüldü. Sonuçlara göre, tüm bankalar toplamda 685 milyar dolarlık varsayımsal kaybı absorbe edebilecek sermayeye sahip. Bu rakam, geçen yılki 612 milyar dolarlık kayıp senaryosundan daha yüksek. Fed ayrıca bankaların sermaye oranlarının ciddi stres altında bile %10,1’in altına düşmediğini, yasal asgari seviye olan %4,5’in oldukça üzerinde olduğunu belirtti. Bu durum, ABD bankacılık sisteminin sağlamlığını teyit ediyor.
Test sonuçları aynı zamanda bankaların “sermaye dağıtım planlarını” sunmalarına olanak tanıyor. Bu planlar kapsamında bankalar, temettülerini artırabilir veya hisse geri alımları yapabilir. Ancak Fed, her bankanın özel durumuna göre bireysel sermaye koruma tamponu seviyelerini de belirliyor. Bu tampon, bankanın büyüklüğü, karmaşıklığı ve risk profiline göre değişiyor. Bazı bankalar daha yüksek tampon seviyeleriyle karşılaşabilir. Bu yıl, Morgan Stanley’in tamponu %0,5 oranında artırıldı. Öte yandan, BNY Mellon ve State Street gibi daha küçük bankaların tamponları düşürüldü. Goldman Sachs ise sabit kaldı. Bu ayarlamalar, Fed’in her bankanın risk profilini ayrı ayrı değerlendirdiğini gösteriyor.
Küresel piyasalar ve düzenleyici çerçeve
ABD’deki stres testi sonuçları, küresel piyasalar tarafından yakından takip ediliyor. Büyük ABD bankaları uluslararası operasyonlara sahip olduğu için, bu sonuçlar diğer ülkelerdeki bankacılık düzenlemelerini de etkiliyor. Avrupa ve Asya’daki merkez bankaları da benzer stres testleri uyguluyor. Fed’in kullandığı senaryolar ve metodoloji, diğer ülkeler için de referans niteliği taşıyor. Özellikle İsviçre’deki Credit Suisse’in çöküşü ve bazı bölgesel ABD bankalarındaki sıkıntılar, düzenleyicilerin bankacılık sisteminin kırılganlıklarına daha fazla odaklanmasına neden oldu. Fed, bu yılki testte ticari gayrimenkul ve kurumsal kredilere daha fazla ağırlık verdi. Bunun nedeni, pandemi sonrası dönemde ofis kullanımının azalması ve bazı şirketlerin borç yükünün artmasıydı. Test sonuçları, bankaların bu alanlardaki riskleri yönetebilecek sermayeye sahip olduğunu gösterdi. Ancak bazı analistler, senaryonun yeterince sert olmadığını ve gerçek bir krizde kayıpların daha büyük olabileceğini savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD bankalarının stres testini başarıyla geçmesi, küresel finansal istikrar açısından olumlu bir sinyal olsa da Türkiye ekonomisine doğrudan bir etkisi beklenmemektedir. Ancak dolaylı olarak, ABD bankalarının güçlü sermaye yapıları, gelişmekte olan piyasalara kredi akışının devamını destekleyebilir. Türkiye gibi ülkeler için dış finansmana erişimde ABD bankalarının sağlıklı olması önem taşır. Öte yandan, Fed’in sıkı para politikası duruşu ve yüksek faiz ortamı devam ederken, Türkiye’nin kırılganlıkları nedeniyle ABD bankalarının Türkiye’ye yönelik risk iştahı sınırlı kalabilir. Bu nedenle, gelişme Türkiye için doğrudan bir fırsat yaratmamakla birlikte, küresel finansal sistemin sağlamlığını teyit etmesi açısından dolaylı bir güvence sağlamaktadır.
