ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, ülkenin kuzeydoğu kıyılarında bulunan New England sularında 1994 yılından bu yana yürürlükte olan deniz tarağı avcılığı yasağını kaldırmaya hazırlanıyor. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ticari balıkçılık üzerindeki düzenlemelerin azaltılmasının hedeflendiği belirtildi. Karar, deniz ekosisteminin korunması ile balıkçılık sektörünün ekonomik talepleri arasında hassas bir denge kurmayı amaçlıyor.
Kırılgan deniz ekosistemi ve ekonomik baskı
New England kıyıları, Atlantik Okyanusu'nun en zengin balıkçılık alanlarından biri olarak biliniyor. Ancak 1990'ların başında aşırı avlanma nedeniyle deniz tarağı popülasyonu kritik seviyelere düştü. Deniz tarağı (scallop), bölgedeki en değerli deniz ürünlerinden biri olarak kabul ediliyor. 1994 yılında uygulanan yasak sayesinde stokların kısmen toparlandığı belirtiliyor. NOAA (Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi) verilerine göre, son on yılda deniz tarağı popülasyonu istikrarlı bir şekilde arttı.
Ancak balıkçılık sektörü temsilcileri, mevcut düzenlemelerin aşırı kısıtlayıcı olduğunu ve yerel ekonomilere zarar verdiğini savunuyor. Maine, Massachusetts, New Hampshire gibi eyaletlerde deniz tarağı avcılığı, binlerce kişiye istihdam sağlıyor. Sektör yetkilileri, yasağın kalkmasıyla birlikte yıllık gelirlerin 500 milyon doların üzerine çıkabileceğini öngörüyor.
Çevre örgütleri ise karara temkinli yaklaşıyor. World Wildlife Fund (WWF) ve Oceana gibi kuruluşlar, popülasyonun tam olarak toparlanmadığını ve erken açılımın geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabileceğini belirtiyor. Uzmanlar, kotaların kademeli olarak artırılması ve bilimsel izleme sistemlerinin devreye sokulması gerektiğini vurguluyor.
Küresel ve bölgesel boyutu
ABD'nin bu hamlesi, dünya genelinde deniz kaynaklarının yönetimi konusunda önemli bir tartışmayı yeniden gündeme taşıyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, dünya balık stoklarının üçte biri aşırı avlanma tehdidi altında. Deniz tarağı gibi dip canlıları, özellikle hassas ekosistemlerde yaşadıkları için sürdürülebilir avcılık planlaması kritik önem taşıyor.
New England bölgesi, ABD'nin deniz ürünleri tüketiminde önemli bir rol oynuyor. Bölgede çıkan deniz tarağı, başta New York ve Boston olmak üzere büyük şehirlerin lüks restoranlarında yüksek fiyatlarla alıcı buluyor. Trump yönetiminin bu adımı, seçim öncesi dönemde balıkçılık sektörünün oylarını hedef alan bir hamle olarak da yorumlanıyor. Eski Başkan Joe Biden döneminde deniz koruma alanlarının genişletilmesi yönünde adımlar atılmıştı; Trump ise bunun aksine daha fazla ticari faaliyetin önünü açmayı planlıyor.
Öte yandan, bilim insanları iklim değişikliğinin deniz tarağı popülasyonunu doğrudan etkilediğine dikkat çekiyor. Okyanus sıcaklıklarının artışı, su asitlenmesi ve oksijen seviyelerindeki düşüş, dip canlılarının üreme döngüsünü bozuyor. NOAA araştırmacıları, mevcut ısınma trendinin devam etmesi halinde New England'daki deniz tarağı stoklarının gelecekte doğal olarak azalabileceğini belirtiyor. Bu nedenle, düzenleme serbestliğinin kısa vadeli ekonomik kazançlar sağlasa da uzun vadede ekolojik bedeli olabileceği ifade ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Karadeniz, Ege ve Marmara denizlerinde benzer aşırı avlanma sorunlarıyla karşı karşıya. Özellikle Karadeniz'de hamsi ve palamut avcılığı son yıllarda düşüş eğiliminde. ABD'deki bu gelişme, Türkiye'nin deniz kaynakları yönetiminde dengeli bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini hatırlatıyor. Sürdürülebilir avlanma politikaları, hem balıkçılık sektörünün geleceği hem de deniz ekosisteminin korunması açısından hayati önem taşıyor. Türkiye'nin, uluslararası balıkçılık anlaşmalarına uyum sağlaması ve bilimsel verilere dayalı kota sistemlerini güçlendirmesi, uzun vadede ekonomik ve ekolojik fayda sağlayacaktır.
