ABD ordusu, Irak'ın başkenti Bağdat'ta bulunan ve yirmi yıldır kullanılan stratejik askeri üssünden tamamen çekildi. Yetkililer, çekilmenin planlandığı gibi gerçekleştiğini ve askerlerin ülkeden ayrıldığını açıkladı. Bu gelişme, 2003 Irak işgalinin ardından bölgede kurulan ABD askeri varlığının sembolik olarak sona ermesi anlamına geliyor.
Gelişmenin arka planı
ABD güçleri, 2003 yılında Irak'ı işgal ettikten sonra Bağdat'ta çeşitli üsler kurmuştu. Özellikle Yeşil Bölge olarak bilinen ve ağır korunan alandaki üs, ABD'nin Irak'taki en önemli askeri karargâhlarından biriydi. 2011'de tüm askerlerini çekme kararı alan Washington, 2014'te IŞİD'in ortaya çıkmasıyla bölgeye geri dönmüştü. Son yıllarda Irak parlamentosu ve hükümeti, yabancı askerlerin ülkeden ayrılması yönünde artan bir baskı uyguluyordu.
ABD yönetimi, çekilme kararını Irak hükümetiyle yapılan müzakereler sonucunda aldı. İki ülke arasında güvenlik işbirliğinin geleceği, danışmanlık ve eğitim misyonları çerçevesinde sürdürülecek. Ancak bu çekilme, ABD'nin Irak'taki askeri varlığının tamamen sona erdiği anlamına gelmiyor; ülkenin başka bölgelerinde sınırlı sayıda personel kalabilir. Yine de Bağdat'taki ana üssün boşaltılması, sembolik ve stratejik açıdan önemli bir dönüm noktası olarak nitelendiriliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'nin Bağdat'taki üsten çekilmesi, Orta Doğu'daki güç dengelerini etkileyebilecek bir gelişme. İran, Irak'ta nüfuzunu artırmak için uzun süredir çaba sarf ediyor ve ABD askerlerinin ayrılması Tahran'ın elini güçlendirebilir. Öte yandan, IŞİD'in yeniden canlanma riski ve Irak güvenlik güçlerinin yeterliliği konusundaki endişeler devam ediyor. ABD'nin çekilmesi, bölgedeki diğer aktörlerin, özellikle Rusya ve Çin'in, Irak'ta daha fazla nüfuz kazanma çabalarını hızlandırabilir. Ayrıca, Suriye'deki ABD varlığı ve İran yanlısı milislerin durumu gibi konular da bu çekilme kararından etkilenebilir.
Uluslararası kamuoyu, çekilmenin Irak'ın istikrarı üzerindeki etkilerini yakından izliyor. Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşlar, Irak'ın egemenliğine saygı gösterilmesi çağrısında bulunurken, ülkedeki siyasi ve ekonomik kırılganlıklara dikkat çekiyor. ABD'nin çekilmesi, aynı zamanda NATO'nun Irak'taki eğitim misyonunu da etkileyebilir; zira ittifak, Irak güçlerinin kapasitesini artırmak için çalışmalar yürütüyordu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Bağdat'taki askeri varlığını sonlandırması, Türkiye'nin Irak ve bölge politikaları açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme. Irak'ın kuzeyinde PKK varlığına karşı yürütülen mücadelede ABD ile yapılan istihbarat paylaşımı ve koordinasyon olumsuz etkilenebilir. Ayrıca, İran'ın Irak'taki etkisinin artması, Türkiye'nin bölgesel dengelerde karşı karşıya olduğu jeopolitik zorlukları derinleştirebilir. Türkiye, Irak'ın toprak bütünlüğü ve istikrarına verdiği önemi vurgularken, yeni dönemde Irak merkezi hükümeti ve yerel aktörlerle ilişkilerini güçlendirme ihtiyacı duyacak. Enerji koridorları ve ticaret yollarının güvenliği de bu çerçevede önem taşıyor.
