ABD'de 8 Kasım 2022'de yapılacak ara seçimlere bir ay kala, siyasi tablo beklenenden farklı bir seyir izliyor. Demokratlar, yaz aylarında düşen onay oranlarına ve ekonomik sıkıntılara rağmen morallerini yükseltmiş durumda. Cumhuriyetçiler ise büyük vaatlerle başladıkları seçim döneminde savunmaya geçmiş görünüyor. Anketler, Kongre'nin kontrolü için yarışın hâlâ başa baş olduğunu gösteriyor, ancak Demokratların son haftalardaki performansı partide bir canlanma yaratmış durumda.
Seçim öncesi son durum: Demokratların beklenmedik yükselişi
Ara seçimler, ABD Başkanı Joe Biden'ın görevdeki ikinci yılının ortasında yapılıyor. Tarihsel olarak, iktidardaki partinin ara seçimlerde oy kaybetmesi beklenir. Nitekim yaz aylarında Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'ni ve Senato'yu kazanacağına dair güçlü bir beklenti vardı. Ancak son haftalarda bu beklenti zayıfladı. Demokratlar, Yüksek Mahkeme'nin kürtaj hakkını federal düzeyde koruyan Roe v. Wade kararını bozmasının ardından ivme kazandı. Ayrıca, Başkan Biden'ın yasama başarıları (iklim, sağlık ve vergi reformu içeren Enflasyon Azaltma Yasası gibi) ve düşen benzin fiyatları, partinin moralini yükseltti. Anket ortalamalarına göre, Demokratların Senato'yu koruma şansı arttı; Temsilciler Meclisi'nde ise Cumhuriyetçilerin avantajı azaldı.
Cumhuriyetçi Parti ise milyonlarca doları seçim kampanyalarına akıtıyor. Ancak bu harcamalar, özellikle kritik eyaletlerde beklenen etkiyi yaratmış değil. Cumhuriyetçilerin aday kalitesi ve aşırı sağcı söylemler, ılımlı seçmenleri kaçırabiliyor. Parti içi anketlerde de bir tedirginlik olduğu belirtiliyor. Cumhuriyetçi liderler, Demokratların son dönemdeki ivmesini kırmak için ekonomiyi ve enflasyonu öne çıkarmaya çalışıyor.
Seçim kampanyasının son ayında, her iki partinin de odaklandığı konular farklı. Demokratlar kürtaj hakları, demokrasinin korunması ve iklim değişikliği gibi konuları vurgularken; Cumhuriyetçiler suç, enflasyon ve göçmenlik gibi geleneksel olarak güçlü oldukları başlıkları işliyor. Seçmen katılımı ve bağımsız seçmenlerin tercihi belirleyici olacak.
Bölgesel ve küresel boyut: ABD siyaseti dünyayı nasıl etkiler?
ABD ara seçimleri sadece ülke içi bir olay değil; küresel ekonomi, güvenlik ve diplomasi üzerinde de etkili. Kongre'nin kontrolü değişirse, Başkan Biden'ın dış politika gündemi zorlaşabilir. Örneğin, Ukrayna'ya yapılan askeri yardımlar Kongre onayına bağlı; Cumhuriyetçilerin çoğunluğu ele geçirmesi halinde bu yardımların sorgulanması bekleniyor. Ayrıca, Çin'e yönelik politikalar, İran nükleer anlaşması ve NATO genişlemesi gibi konularda Kongre'nin tutumu belirleyici olacak. Ekonomik açıdan, Demokratların kaybetmesi durumunda vergi ve harcama politikalarında çıkmaz yaşanabilir; bu da küresel piyasaları etkileyebilir. Seçim sonuçları, 2024 başkanlık seçimleri öncesinde ABD'nin siyasi yönünü de gösterecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD ara seçimleri, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren sonuçlar doğurabilir. Kongre'de yaşanacak olası bir güç değişimi, Türkiye-ABD ilişkilerinde önemli başlıkları etkileyebilir. Özellikle, F-16 satışı ve modernizasyonu, PKK/YPG'ye verilen destek ve FETÖ ile mücadele gibi konularda Kongre'nin tutumu kritik. Cumhuriyetçilerin çoğunluğu kazanması halinde, Türkiye'ye yönelik silah satışlarının onaylanması daha da zorlaşabilir; zira Kongre'de Türkiye karşıtı lobiler güçlü. Demokratların kontrolü koruması durumunda ise mevcut dengeler sürebilir. Ayrıca, ABD'nin Ukrayna ve Suriye politikalarındaki olası değişimler, Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını yakından ilgilendiriyor. Ekonomik açıdan, ABD'deki seçim sonuçları doların seyrini ve küresel risk iştahını etkileyerek Türkiye ekonomisine dolaylı yansıyabilir.
