ABD'de 8 Kasım'da yapılacak ara seçimler yaklaşırken, Cumhuriyetçi Parti'nin çok sayıda kırılganlığı Demokratların olası bir 'mavi dalga' beklentisini artırıyor. Anketler, Demokratların Temsilciler Meclisi'ni geri alma ve Senato'da çoğunluğu ele geçirme konusunda umut verici bir konumda olduğunu gösteriyor. Parti içi anlaşmazlıklar, ekonomik endişeler ve sosyal konulardaki tutumlar Cumhuriyetçilerin kampanyasını zorlaştırıyor.
Ara seçimlerin arka planı
ABD ara seçimleri, başkanlık döneminin ortasında yapılan ve Kongre'nin her iki kanadının yanı sıra eyalet valilikleri ve yerel meclisleri de belirleyen seçimlerdir. 2022 ara seçimlerinde tüm 435 Temsilciler Meclisi sandalyesi, Senato'nun 34 sandalyesi ve 36 eyalet valiliği için oy kullanılacak. Tarihsel olarak, iktidardaki partinin ara seçimlerde sandalye kaybetmesi yaygın bir durum. Ancak bu kez, Cumhuriyetçilerin beklenen avantajı, parti içi sorunlar ve Demokratların bazı yasama başarıları nedeniyle aşınıyor.
Cumhuriyetçilerin karşı karşıya olduğu başlıca kırılganlıklar arasında, eski Başkan Donald Trump'ın etkisi ve parti içindeki aşırı sağ kanadın adaylar üzerindeki baskısı yer alıyor. Ayrıca, Yüksek Mahkeme'nin kürtaj hakkını anayasal güvence altına alan Roe v. Wade kararını bozması, Demokrat seçmenleri sandığa taşıyor. Ekonomide ise yüksek enflasyon ve resesyon korkuları Cumhuriyetçilerin elini güçlendirse de, son dönemde akaryakıt fiyatlarındaki düşüş ve istihdam verilerinin güçlü seyri Demokratların argümanlarını destekliyor.
Demokratlar, sağlık hizmetleri, iklim değişikliği ve silah kontrolü gibi konularda somut adımlar attı. Enflasyonla Mücadele Yasası ve Çip ve Bilim Yasası gibi düzenlemeler, ekonomik toparlanmaya yönelik adımlar olarak sunuluyor. Cumhuriyetçiler ise bu yasaları aşırı harcama olarak eleştiriyor. Seçim kampanyalarında ayrıca göçmenlik, suç oranları ve eğitim gibi konular öne çıkıyor. Ancak Demokratlar, Cumhuriyetçilerin kürtaj karşıtı tutumunu ve seçim sonuçlarını reddetme eğilimlerini vurgulayarak seçmen tabanını konsolide etmeye çalışıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD ara seçimleri, sadece ülke içi siyaseti değil, aynı zamanda küresel jeopolitik dengeyi de etkiliyor. Kongre'deki çoğunluk değişikliği, Başkan Joe Biden'ın dış politika gündemini, özellikle Ukrayna'ya verilen destek, Çin ile ilişkiler ve iklim diplomasisi gibi konularda zorlaştırabilir. Cumhuriyetçilerin Kongre'yi ele geçirmesi halinde, Biden yönetiminin Ukrayna'ya yönelik askeri ve mali yardımlarını sorgulayabilecekleri ve iç politikada daha fazla çatışma yaratabilecekleri öngörülüyor. Ayrıca, seçim sonuçları 2024 başkanlık seçimleri için de bir gösterge niteliği taşıyor.
Uluslararası alanda, ABD'nin demokratik kurumlarının sağlamlığı ve seçimlere olan güven, otoriter eğilimlerin yükseldiği bir dönemde kritik önemde. Ara seçimler, Amerikan kamuoyunun kutuplaşma düzeyini ve siyasi istikrarı hakkında sinyaller verecek. Özellikle seçim sonuçlarını kabul etmeme eğilimleri, dünya genelinde demokrasiye yönelik endişeleri artırabilir.
Türkiye açısından bakıldığında, ABD Kongresi'nin yapısı, iki ülke arasındaki ilişkilerde belirleyici olabilir. Kongre'deki güç dengesi, F-16 satışı, Suriye politikası ve FETÖ ile mücadele gibi konularda Türkiye'nin beklentilerini etkileyebilir. Demokratların Kongre'deki ağırlığı, insan hakları ve demokrasi konularında Türkiye'ye yönelik eleştirileri artırabilecekken, Cumhuriyetçilerin çoğunluğu savunma işbirliği ve stratejik ortaklık vurgusunu öne çıkarabilir. Ancak her iki partinin de Türkiye'ye yönelik tutumunda farklılıklar bulunuyor ve seçim sonuçlarına göre Türkiye'nin lobi faaliyetlerini yeniden ayarlaması gerekebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD ara seçimleri, Türk-Amerikan ilişkilerinin geleceği açısından önemli ipuçları verecek. Kongre'de Cumhuriyetçilerin çoğunluğu ele geçirmesi, Biden yönetiminin Türkiye'ye yönelik politikalarında değişikliğe yol açabilir. Özellikle F-16 satışı ve İsveç'in NATO üyeliği gibi konularda Kongre'nin tutumu belirleyici olacak. Demokratların güçlenmesi ise insan hakları ve basın özgürlüğü konularında Türkiye'ye yönelik baskıları artırabilir. Türkiye, iki partili ilişkileri dengeleyerek stratejik çıkarlarını korumaya çalışacaktır. Ayrıca, ABD'nin iç siyasetindeki istikrarsızlık, küresel güvenlik ve ekonomi üzerinden Türkiye'yi de dolaylı olarak etkileyebilir.
