ABD Adalet Bakanlığı, federal savcılara 'doğum turizmi' olarak bilinen ve yabancı kadınların çocuklarının ABD vatandaşı olması için ülkeye gelerek doğum yapmasını içeren uygulamalara yönelik soruşturmalara öncelik vermeleri talimatını gönderdi. Bu hamle, Yüksek Mahkeme'nin eski Başkan Donald Trump'ın ABD'de doğan herkese vatandaşlık veren anayasal hakkı kısıtlama girişimini reddetmesinin ardından geldi. Adalet Bakanlığı'nın notunda, bu tür operasyonların 'ulusal güvenlik, kamu güvenliği veya göçmenlik sisteminin bütünlüğü açısından ciddi risk oluşturduğu' belirtildi.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Yüksek Mahkemesi, geçtiğimiz haftalarda Trump yönetiminin doğum yoluyla vatandaşlığı sınırlandırmaya yönelik idari emrini anayasaya aykırı bularak reddetmişti. Mahkeme, ABD'nin 14. Anayasa Değişikliği'nin açık hükmü uyarınca, ülkede doğan herkesin otomatik olarak vatandaş olduğunu teyit etti. Bu karar, Trump'ın sıkı göçmenlik politikalarının önemli bir parçasını oluşturan doğum turizmini hedef alan düzenlemelerini geçersiz kıldı. Ancak Adalet Bakanlığı, yargısal yenilgiye rağmen, mevcut yasalar çerçevesinde doğum turizmi şebekelerine karşı cezai takibatı yoğunlaştırma kararı aldı.
Doğum turizmi, özellikle Çin, Rusya ve Türkiye gibi ülkelerden gelen varlıklı aileler arasında popüler. ABD'de doğan bebekler otomatik vatandaşlık kazanırken, ebeveynler genellikle turist vizesiyle ülkeye giriş yapıyor ve doğumdan sonra bebekle birlikte ülkeyi terk ediyor. Bu uygulama, göçmenlik uzmanlarına göre yılda tahminen 50 bin ila 70 bin doğumu kapsıyor. Federal soruşturmalar genellikle vize dolandırıcılığı, sağlık hizmetleri suistimali ve vergi kaçakçılığı üzerine yoğunlaşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'deki doğum turizmi soruşturmalarının yoğunlaştırılması, özellikle Asya ülkelerini ve Ortadoğu'yu etkiliyor. Çin, Rusya ve Türkiye gibi ülkelerden gelen gebeler en büyük grubu oluşturuyor. Örneğin, 2020'de Los Angeles'ta üç kadının işlettiği bir doğum turizmi şebekesine yönelik operasyonda 100 doların üzerinde para cezası verilmişti. Yeni talimatla birlikte, bu tür şebekelerin kapatılması ve vize ihlallerinin önlenmesi hedefleniyor. Küresel ölçekte, vatandaşlık hakkının sınırlandırılması tartışmaları devam ederken, ABD'nin bu adımı, diğer ülkelerin benzer politikalar benimsemesine de yol açabilir. Örneğin, Kanada ve İngiltere gibi ülkeler de doğum turizmini engellemeye yönelik düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, doğum turizmi açısından ABD'ye en fazla gebe gönderen ülkeler arasında yer alıyor. ABD Adalet Bakanlığı'nın bu kararı, Türk vatandaşlarının ABD'deki doğum planlarını etkileyebilir. Özellikle yüksek gelirli Türk ailelerin çocuklarına ABD vatandaşlığı kazandırmak için başvurduğu bu yöntemin daha sıkı denetleneceği anlaşılıyor. Bu gelişme, Türkiye'den ABD'ye yönelik turizm ve sağlık amaçlı seyahat akışında bir düşüşe yol açabilir. Ayrıca, ABD'nin vize politikalarındaki sıkılaştırma, Türk vatandaşları için ABD vizesi başvurularında ek zorluklar yaratabilir. Türk diplomatik misyonlarının, bu konuda vatandaşlarına yönelik bilgilendirme ve uyarılar yapması bekleniyor.
