ABD'de 30 yıllık sabit mortgage faizi bu hafta %6,71'e çıkarak son bir yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine ulaştı. Freddie Mac'in Perşembe günü açıkladığı verilere göre, geçen hafta %6,66 olan faiz oranı 5 baz puanlık artışla yükseldi. Bu, konut alıcıları için borçlanma maliyetlerinin arttığı ve satın alma gücünün azaldığı anlamına geliyor.
Faiz Artışının Arka Planı
Mortgage faizlerindeki yükseliş, büyük ölçüde 10 yıllık Hazine tahvil getirisindeki artıştan kaynaklanıyor. Geçtiğimiz hafta 10 yıllık tahvil getirisi %4,5'in üzerine çıkarak yatırımcıların enflasyon ve Fed politikalarına ilişkin endişelerini yansıttı. Fed'in faiz indirimlerine ilişkin belirsizlik ve güçlü ekonomik veriler, tahvil getirilerini yukarı çekti.
Freddie Mac Baş Ekonomisti Sam Khater, yaptığı açıklamada, "Mortgage faizleri son bir yılın en yüksek seviyesine ulaştı ve bu durum bahar alım sezonu öncesinde alıcıların karşı karşıya olduğu zorlukları artırıyor" dedi. Khater, faiz oranlarının yüksek seyretmesinin hem alıcıları hem de satıcıları olumsuz etkilediğini vurguladı.
Konut fiyatları da yüksek seyrediyor. S&P CoreLogic Case-Shiller ulusal konut fiyat endeksi, son verilerde yıllık bazda %4'ün üzerinde artış gösterdi. Sınırlı arz ve güçlü talep, fiyatları yukarı itmeye devam ediyor. Bu ortamda faizlerin de yükselmesi, konut alımını daha da zorlaştırıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'deki mortgage faizleri, küresel finans piyasaları için de önemli bir gösterge. Yüksek faiz oranları, doların güçlenmesine ve gelişmekte olan ülke para birimlerinin baskı altında kalmasına neden olabilir. Ayrıca, ABD konut piyasasındaki yavaşlama, küresel ekonomik büyüme beklentilerini etkileyebilir. Özellikle inşaat sektörü ve bağlantılı sektörlerdeki talep düşüşü, emtia fiyatlarını da etkileyebilir.
Fed'in para politikası belirsizliği, mortgage faizlerinin seyrini belirleyecek. Piyasalar, Fed'in faiz indirimlerine ne zaman başlayacağını merak ediyor. Enflasyonun beklenenden yavaş düşmesi, Fed'in daha uzun süre yüksek faiz tutmasına yol açabilir. Bu da mortgage faizlerinin bir süre daha yüksek kalması anlamına geliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de mortgage faizlerinin yükselmesi, doğrudan Türkiye'yi etkilememekle birlikte, küresel finans koşulları üzerinden dolaylı etkiler yaratabilir. Yüksek ABD faizleri, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akışını azaltarak Türkiye gibi ülkelerin borçlanma maliyetlerini artırabilir. Ayrıca, doların güçlenmesi, TL üzerinde baskı oluşturabilir. Ancak Türkiye'nin konut piyasası büyük ölçüde iç dinamiklere bağlı olduğundan, ABD'deki gelişmeler sınırlı düzeyde yansıyacaktır. Yine de küresel risk iştahındaki değişim, Türkiye'nin dış finansman koşullarını etkileyebilir.
