Avrupa Birliği (AB), kıtanın en sıcak yazını beklerken, tarihinin en büyük itfaiye konuşlandırmasına hazırlanıyor. Avrupa Komisyonu'nun iklim değişikliğine bağlı olarak artan yangın riskine karşı aldığı bu karar, Avrupa'nın dünyanın en hızlı ısınan kıtası olmasıyla doğrudan bağlantılı. Komisyon, bu yaz 500'den fazla itfaiyecinin yanı sıra çok sayıda yangın söndürme uçağı ve helikopterini rezerve etti. Bu sayı, geçen yıla kıyasla yüzde 50'lik bir artışa işaret ediyor. AB'nin sivil koruma mekanizması kapsamında koordine edilen ekipler, özellikle Akdeniz havzasındaki ülkelerde yoğunlaşacak.
Isınan Avrupa'da yangın riski artıyor
Avrupa'da ortalama sıcaklıkların sanayi öncesi döneme göre 2,3 derece arttığı ve bu artışın küresel ortalamanın iki katı olduğu biliniyor. Uzmanlar, bu yazın da rekor sıcaklıklarla geçeceğini ve özellikle İspanya, İtalya, Yunanistan, Portekiz ve Güney Fransa'da büyük yangın riski olduğunu belirtiyor. Geçen yıl Yunanistan'da çıkan ve 28 kişinin ölümüne yol açan yangınlar, AB'yi önlemlerini artırmaya zorladı.
AB, ayrıca üye ülkelere yangın öncesi uyarı sistemlerini güçlendirmeleri, halkı bilinçlendirme kampanyaları düzenlemeleri ve ormansızlaşmayı önleme konularında da destek sağlıyor. Avrupa Komisyonu'nun Acil Durum Yönetimi ve Sivil Koruma Genel Müdürü, "Bu yılki konuşlandırma, AB'nin iklim değişikliğine uyum kapasitesini göstermesi açısından kritik" dedi.
Akdeniz havzası ve küresel yansımalar
AB'nin bu adımı, yalnızca Avrupa için değil, benzer riskler taşıyan diğer Akdeniz ülkeleri için de önemli bir model oluşturuyor. Özellikle Türkiye, 2021'de yaşadığı büyük orman yangınlarının ardından uluslararası yardım çağrısında bulunmuştu. AB, bu tür felaketlerde dayanışma mekanizmasını etkinleştirerek Türkiye'ye de destek olmuştu.
Küresel ısınma, sadece yangınları değil, aynı zamanda kuraklık, sel ve fırtına gibi ekstrem hava olaylarını da tetikliyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2024 yılının da en sıcak yıllardan biri olacağını tahmin ediyor. Bu durum, ülkelerin afet yönetim sistemlerini yeniden gözden geçirmesine yol açarken, sınır ötesi işbirliğinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde her yaz artan yangın tehlikesiyle karşı karşıya. AB'nin bu kapsamda geliştirdiği sivil koruma mekanizması ve itfaiyeci konuşlandırması, Türkiye için hem bir model hem de potansiyel bir işbirliği alanı sunuyor. Türkiye'nin de katıldığı AB Sivil Koruma Mekanizması, büyük çaplı afetlerde üye devletlerin talepleri doğrultusunda hızlı yardım sağlıyor. Bu yıl Türkiye'nin de olası bir yangın durumunda daha hızlı uluslararası destek alabilmesi, AB'nin rezerv kapasitesini artırmasıyla mümkün olabilecek. Ayrıca, Türkiye'nin kendi yangın söndürme filosunu ve orman yönetimini güçlendirme çabaları, AB'nin bu adımlarıyla uyumlu hale getirilirse, bölgesel işbirliği artırılabilir.
