Avrupa Birliği Komisyonu Bütçe ve İdareden Sorumlu Komiseri Piotr Serafin, üye ülkelerin bütçe kesintisi taleplerine karşı sert bir uyarıda bulundu. Serafin, “Daha tutumlu bir AB bütçesi, mutlaka daha modern anlamına gelmez” diyerek, kemer sıkma politikalarının Birliğin stratejik hedeflerini tehlikeye atabileceğini vurguladı. Bu açıklama, özellikle Almanya, Hollanda, Avusturya, İsveç ve Danimarka gibi “tutumlu” olarak bilinen ülkelerin bütçe kısıntısı taleplerine doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor.
Gelişmenin arka planı
Piotr Serafin, Avrupa Parlamentosu Bütçe Komitesi'nde yaptığı konuşmada, AB'nin 2028 sonrası uzun vadeli bütçe çerçevesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Komiser, “Bütçe kısıntıları, kısa vadede tasarruf gibi görünse de, uzun vadede AB'nin yeşil dönüşüm, dijitalleşme ve savunma gibi kritik alanlardaki yatırım kapasitesini zayıflatır” ifadelerini kullandı. Serafin, özellikle iklim değişikliğiyle mücadele ve savunma harcamalarının artırılması gerektiğini belirterek, “Modern bir bütçe, değişen dünyaya ayak uydurmak için esnek ve yeterli kaynaklara sahip olmalıdır” dedi.
AB bütçesi, 2021-2027 dönemi için yaklaşık 1,2 trilyon avro olarak belirlenmişti. Ancak pandemi sonrası toparlanma fonu ve Ukrayna'ya yapılan yardımlar gibi ek harcamalar, bütçe üzerindeki baskıyı artırdı. Tutumlu ülkeler, bu ek yüklerin kontrol altına alınması ve bütçe disiplininin sağlanması gerektiğini savunurken, Serafin'in uyarıları bu taleplere karşı bir denge unsuru oluşturuyor.
Bölgesel veya küresel boyut
AB bütçe tartışmaları, yalnızca mali disiplinle sınırlı kalmıyor; aynı zamanda Birliğin küresel rolünü de etkiliyor. Serafin, “AB, küresel bir oyuncu olarak daha fazla sorumluluk üstlenmek zorunda. Bu da kaynaklarımızı artırmamızı gerektiriyor” diyerek, bütçenin dış politika ve kalkınma yardımlarına ayrılan kısmının korunması gerektiğini ima etti. Ukrayna savaşı, enerji krizi ve artan jeopolitik rekabet, AB'yi daha iddialı bir bütçe politikası izlemeye zorluyor. Ancak tutumlu ülkeler, ulusal bütçelerindeki kısıtlamalar nedeniyle AB bütçesine daha fazla katkı yapmaya isteksiz görünüyor.
Komisyon, 2025 yazında yeni uzun vadeli bütçe önerisini sunmayı planlıyor. Bu süreçte üye ülkeler arasında müzakerelerin yoğun geçmesi bekleniyor. Serafin'in uyarıları, aslında bir pazarlık taktiği olarak da yorumlanabilir; zira Komisyon, bütçenin kapsamını daraltmadan, üye ülkelerin katkılarını artırmaya çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB bütçesindeki olası kısıntılar, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, dolaylı yansımaları olabilir. AB'nin genişleme ve komşuluk politikalarına ayırdığı kaynakların azalması, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde mali işbirliğini sınırlayabilir. Ayrıca, AB'nin yeşil dönüşüm ve dijitalleşme yatırımlarındaki azalma, Türkiye'nin bu alanlardaki entegrasyonunu olumsuz etkileyebilir. Öte yandan, AB bütçesindeki darlık, Türkiye'nin AB'ye alternatif ortaklıklar arayışını hızlandırabilir. Küresel düzeyde ise, AB'nin kemer sıkma politikaları, çok taraflı kalkınma yardımlarını azaltarak gelişmekte olan ülkeleri olumsuz etkileyebilir.
