Avrupa Komisyonu, Fransa'nın 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımını yasaklamayı öngören yasa tasarısına karşı resmi uyarıda bulundu. Komisyon, söz konusu düzenlemenin Avrupa Birliği'nin (AB) Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ettiğini belirterek, Fransa'dan tasarıyı gözden geçirmesini istedi. Brüksel, Fransız düzenleyici kurumlara AB hukuk çerçevesinin ötesinde yetkiler veren bu adımın, tek pazarın bütünlüğünü tehdit ettiğini vurguladı.
Tasarının Ayrıntıları ve AB'nin Tepkisi
Fransa Ulusal Meclisi'nde geçtiğimiz aylarda kabul edilen yasa tasarısı, 15 yaş altındaki çocukların ebeveyn izni olmadan sosyal medya platformlarına kaydolmasını yasaklıyor. Yasa ayrıca, platformların kullanıcılarının yaşını doğrulamak için ek önlemler almasını şart koşuyor. Ancak Avrupa Komisyonu, bu düzenlemenin DSA'ya aykırı olduğunu çünkü yaş doğrulama gibi konularda üye ülkelerin kendi kurallarını koymasına izin verilmediğini belirtiyor. DSA, online platformlar için tek bir AB çapında kurallar seti oluşturarak, parçalı düzenlemelerin önüne geçmeyi amaçlıyor.
Komisyon, Fransa'ya resmi bir görüş yazısı göndererek, tasarının DSA'nın 2. maddesiyle çeliştiğini ifade etti. Yazıda, Fransız yasa koyucuların, 'çevrimiçi platformlara erişim koşulları' konusunda ulusal düzenlemeler yapma yetkisinin olmadığı hatırlatıldı. Brüksel, bu tür kuralların yalnızca DSA çerçevesinde belirlenebileceğini savunuyor. Fransa'nın iki ay içinde Komisyon'un itirazlarına yanıt vermesi bekleniyor. Eğer tatmin edici bir düzeltme yapılmazsa, dosya Avrupa Adalet Divanı'na taşınabilir.
Küresel ve Bölgesel Bağlam
Fransa'nın bu girişimi, dünya genelinde çocukların dijital platformlardan korunmasına yönelik artan kaygıların bir yansıması olarak görülüyor. Özellikle sosyal medyanın çocukların ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri, birçok ülkede düzenleyici adımları hızlandırdı. AB üyesi ülkeler arasında konuya yaklaşım farklılıkları bulunuyor. İspanya ve İtalya gibi bazı ülkeler daha sıkı düzenlemelerden yana iken, Almanya ve İsveç gibi ülkeler ulusal kuralların AB hukukuyla uyumlu olması gerektiğini vurguluyor.
AB Dijital Hizmetler Yasası, 2024 yılında tam olarak yürürlüğe girecek. Yasa, büyük platformların çocuklar da dahil olmak üzere kırılgan grupları korumak için risk değerlendirmeleri yapmasını zorunlu kılıyor. Ancak yaş doğrulama gibi spesifik konularda üye devletlerin inisiyatif alması, yasanın tek tip uygulanmasını zorlaştırıyor. Fransız tasarısı, bu alandaki ilk büyük çatışma olarak kayıtlara geçiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, AB ile dijital düzenlemeler alanında uyum sürecini yakından takip etmektedir. Fransa'nın sosyal medya yasağı tasarısı, AB'nin ulusal girişimlere karşı tutumunu net bir şekilde ortaya koymaktadır. Türkiye, özellikle 5651 sayılı İnternet Yasası ve sosyal medya düzenlemeleriyle sıkça gündeme gelen bir ülke olarak, AB'nin DSA çerçevesinin dışında kalan ulusal düzenlemelere karşı hassasiyetini not etmelidir. Bu gelişme, Türkiye'nin AB'ye uyum sürecinde benzer konularda esneklik bekleyemeyeceğini göstermektedir. Ayrıca, çocukların dijital ortamlarda korunması konusunda Türkiye'nin kendi ulusal politikalarını geliştirirken AB standartlarını göz önünde bulundurması, ileride olası ihtilafları önleyebilir. Küresel ölçekte ise, sosyal medya platformlarının yaş doğrulama ve içerik denetimi konularında daha sıkı kurallarla karşılaşması beklenmektedir.
