Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çocukların sosyal medya platformlarına erişiminin sınırlandırılmasına yönelik yeni bir yasal düzenleme önereceklerini duyurdu. Von der Leyen, yaptığı açıklamada, dijital ortamda çocukların korunmasının öncelikleri olduğunu belirterek, bu kapsamda sosyal medya şirketlerine çocukların yaşlarını doğrulama zorunluluğu getirilmesi ve bazı platformlara erişim için belirli bir yaş sınırı konulmasının değerlendirildiğini ifade etti. Düzenlemenin, AB’nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) çerçevesinde şekillendirilmesi bekleniyor.
Gelişmenin arka planı
AB Komisyonu’nun bu hamlesi, son yıllarda artan çocuk ve ergenlerde sosyal medya bağımlılığı, siber zorbalık, veri gizliliği ihlalleri ve zararlı içeriklere maruz kalma endişelerine dayanıyor. Von der Leyen, “Çocuklarımızın dijital dünyada güvende olması için somut adımlar atmalıyız. Yaş doğrulama sistemleri ve ebeveyn onayı mekanizmaları, onların korunmasında kritik rol oynuyor.” dedi. Düzenleme kapsamında, 16 yaşından küçük çocukların sosyal medya hesabı açabilmesi için ebeveyn izni alınması, ayrıca platformlara içerik filtreleme ve yaşa uygun ayarlar getirme yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor. AB üyesi ülkelerde farklı yaş sınırları bulunması nedeniyle, ortak bir standardın belirlenmesi hedefleniyor. Örneğin Fransa, 15 yaş altı için sosyal medya kullanımını kısıtlama yönünde yasa tasarısı hazırlarken, Almanya’da 16 yaş sınırı tartışılıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
AB’nin bu girişimi, küresel çapta çocukların dijital hakları ve güvenliği konusunda bir model oluşturma potansiyeli taşıyor. Benzer düzenlemeler İngiltere’de Çevrimiçi Güvenlik Yasası ile hayata geçirilirken, ABD’de federal düzeyde henüz kapsamlı bir yasa bulunmuyor ancak eyaletler bazında adımlar atılıyor. Uzmanlar, yaş doğrulama teknolojilerinin etkinliği ve mahremiyet endişeleri konusunda uyarılarda bulunuyor. Sosyal medya şirketleri ise bu tür düzenlemelerin ifade özgürlüğünü kısıtlayabileceğini ve uygulama maliyetlerini artırabileceğini savunuyor. AB’nin düzenlemesi, DSA kapsamında büyük platformlara yönelik denetim mekanizmalarını da güçlendirecek. Bu gelişme, Çin ve Hindistan gibi ülkelerdeki benzer tartışmaları da etkileyerek küresel bir trendin parçası haline gelebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB’nin çocukların sosyal medya erişimini sınırlama girişimi, Türkiye için de önemli bir referans noktası oluşturuyor. Türkiye’de son yıllarda çocukların dijital bağımlılığı ve siber güvenliği konusunda farkındalık artsa da kapsamlı bir yasal düzenleme henüz mevcut değil. AB standartlarıyla uyum süreci kapsamında, Türkiye’nin de benzer bir yasa çıkarması veya mevcut mevzuatını güçlendirmesi beklenebilir. Ayrıca, Türk şirketlerinin AB pazarına erişimi için bu kurallara uyum sağlaması gerekecek. Dolayısıyla, bu düzenleme hem Türkiye’nin iç hukukuna yansımaları hem de dış ticaret ilişkileri açısından takip edilmesi gereken bir gelişme.
