Avrupa Birliği (AB), çocukların sosyal medya platformlarına erişimini kısıtlamayı hedefleyen kapsamlı bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Pazartesi günü AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e sunulan 156 sayfalık bir raporda, Birleşik Krallık ve Avustralya'da çocukların sosyal medya kullanımını sınırlamaya yönelik benzer girişimlere atıfta bulunularak, AB'nin de bu alanda adım atması önerildi. Raporda, sosyal medyanın çocukların ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine, siber zorbalığa ve mahremiyet ihlallerine dikkat çekiliyor. AB'nin bu hamlesi, dijital çağda çocukları koruma amacı taşıyan küresel eğilimin bir parçası olarak öne çıkıyor.
Raporun İçeriği ve Öneriler
Raporda, 16 yaş altı çocuklar için sosyal medya kullanımının tamamen yasaklanması veya 13-16 yaş arasındaki gençlerin ebeveyn izniyle platformlara erişmesine izin verilmesi gibi seçenekler değerlendiriliyor. Ayrıca, platformların yaş doğrulama sistemlerini güçlendirmesi, çocuklara özel reklam hedeflemesinin yasaklanması ve algoritmaların zararlı içeriği önleyecek şekilde tasarlanması gerektiği vurgulanıyor. AB, mevcut Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında çocuk koruma önlemleri almış olsa da, yeni rapor daha sert tedbirlerin gerekliliğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, yasağın uygulanabilirliği ve ifade özgürlüğü açısından doğuracağı sonuçlar konusunda farklı görüşler dile getiriyor.
Küresel Boyut ve Diğer Ülkelerin Adımları
AB'nin bu girişimi, Birleşik Krallık ve Avustralya'nın ardından geliyor. Avustralya, geçtiğimiz yıl 16 yaş altı çocuklara sosyal medya yasağı getiren yasayı kabul ederken, Birleşik Krallık da Çevrimiçi Güvenlik Yasası ile benzer düzenlemeler yapmıştı. ABD'de ise Florida gibi bazı eyaletler, 16 yaş altı çocukların sosyal medya hesapları için ebeveyn izni şartı getiren yasalar çıkardı. Küresel ölçekte, çocukların çevrimiçi güvenliğini artırmaya yönelik bu tür düzenlemeler, teknoloji şirketleri tarafından eleştirilirken, sivil toplum örgütleri tarafından destekleniyor. Raporda ayrıca, AB'nin bu konuda koordineli bir yaklaşım benimsemesi halinde küresel standartların belirlenmesinde öncü rol oynayabileceği ifade ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB'nin çocuklara yönelik sosyal medya yasağı tartışması, Türkiye'de de benzer düzenlemelerin gündeme gelmesine yol açabilir. Türkiye'de 2023'te yürürlüğe giren Sosyal Medya Yasası, 13 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını ebeveyn iznine bağlamıştır. AB'nin daha kapsamlı önlemleri, Türkiye'nin mevcut düzenlemelerini gözden geçirmesine ve uyumlaştırma çabalarına ivme kazandırabilir. Ayrıca, AB ile Türkiye arasındaki Dijital Dönüşüm Müktesebatı uyum sürecinde, bu tür düzenlemeler Türk mevzuatının AB standartlarına yaklaşmasını sağlayabilir. Öte yandan, düzenlemenin ifade özgürlüğü ve dijital ekonomi üzerindeki etkileri Türkiye'de de yakından izlenmelidir.
