Bir hastanın beş yıl boyunca anksiyete teşhisiyle yaşadığı sağlık sorunları, tek bir testle bambaşka bir gerçeği ortaya çıkardı. 'Vücudum zehirlenmiş gibiydi ve bunun anksiyete olduğunu düşünmüyordum' diyen hasta, zamanla kendinden bile şüphe etmeye başladı. İngiltere'de yaşanan bu vaka, sağlık sistemlerinde psikolojik tanıların fiziksel rahatsızlıkları maskeleyebileceğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Gelişmenin Arka Planı
Hasta, yıllar boyunca çeşitli doktorlara başvurdu ancak semptomları sürekli olarak anksiyeteye bağlandı. Baş dönmesi, kas ağrıları, yorgunluk ve konsantrasyon güçlüğü gibi şikayetlerle doktor doktor dolaştı. Psikiyatristler ve terapistler tarafından yönlendirilen hasta, antidepresanlar ve terapi seanslarıyla tedavi edilmeye çalışıldı. Ancak hiçbir tedavi işe yaramadı.
Sonunda, bir iç hastalıkları uzmanı, hastanın şikayetlerini dikkate alarak kapsamlı kan testleri istedi. Test sonuçları, hastanın B12 vitamini eksikliği ve tiroid hormon dengesizliği yaşadığını gösterdi. Bu iki durum, anksiyete ile neredeyse birebir aynı semptomlara yol açabiliyor. Doğru teşhis konulduktan sonra uygulanan basit bir vitamin takviyesi ve tiroid ilacı, hastanın semptomlarını haftalar içinde büyük ölçüde azalttı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu vaka, küresel sağlık sistemlerinde psikolojik tanıların aşırı kullanımına işaret ediyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, anksiyete bozuklukları dünya genelinde en yaygın ruh sağlığı sorunları arasında yer alıyor. Ancak uzmanlar, fiziksel rahatsızlıkların psikolojik sorunlar olarak yanlış teşhis edilme oranının %30'lara kadar çıktığını belirtiyor. Özellikle kadın hastalar, semptomları 'psikolojik' olarak etiketlenme riskiyle daha sık karşılaşıyor.
Sağlık sistemlerindeki bu eğilim, hastaların gereksiz tedaviler görmesine ve asıl sorunun ilerlemesine neden olabiliyor. İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS), bu tür yanlış tanıları azaltmak için doktorlara yönelik farkındalık eğitimlerini artırma kararı aldı. Benzer sorunlar ABD, Kanada ve Avustralya gibi ülkelerde de rapor ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de benzer vakaların yaşanma olasılığı yüksektir. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'de anksiyete tanısı son yıllarda hızla artarken, aile hekimlerinin ve psikiyatristlerin fiziksel rahatsızlıkları dışlamak için yeterli test yapmaması endişe vericidir. Özellikle B12 eksikliği ve tiroid hastalıkları Türkiye'de yaygın olmasına rağmen, bu durumların anksiyete ile karıştırılma riski bulunmaktadır. Türk sağlık sisteminin, hastaların semptomlarını daha bütüncül değerlendirecek protokoller geliştirmesi ve doktorların fiziksel nedenleri dışlamak için rutin kan testlerini daha sık kullanması önerilmektedir. Aksi halde, birçok hasta yanlış tanı ve tedavi ile yıllarını kaybedebilir.
