New York Eyalet Üniversitesi (SUNY) Albany Atmosfer ve Çevre Bilimleri Bölümü'nden Profesör Paul Roundy, FRANCE 24'e yaptığı açıklamada, iklim modellerinin 2026 yılında görülecek El Niño'nun genliğinin "son yüzyıldaki herhangi bir olay kadar yüksek, hatta onlardan daha yüksek olabileceğini" öngördüğünü belirtti. Prof. Roundy, sıcak su kütlelerinin ilerleyişini izleyen fiziksel argümanların da bu senaryoyu desteklediğini vurguladı.
El Niño'nun Beklenen Gücü ve Modellerin Uyarıları
El Niño, Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral bölgesinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın üzerine çıkmasıyla oluşan doğal bir iklim döngüsüdür. Bu olay, küresel hava desenlerini önemli ölçüde değiştirerek kuraklık, sel, kasırga gibi aşırı hava olaylarına yol açabilir. Prof. Roundy, mevcut modellerin 2026 El Niño'sunun 1997-1998 ve 2015-2016'daki rekor seviyedeki olaylarla yarışabileceğini gösterdiğini ifade etti.
Bilim insanları, Pasifik Okyanusu'nda biriken sıcak su kütlelerinin hareketlerini ve atmosferik koşulları analiz ederek tahminlerde bulunuyor. Özellikle ekvatoral altı sıcak su dalgalarının yüzeye çıkış zamanlaması, El Niño'nun şiddetini belirlemede kritik rol oynuyor. Roundy, bu su kütlelerinin izlenmesinin modellerin güvenilirliğini artırdığını söyledi.
Küresel ve Bölgesel Etkiler: Sıcaklık Artışı ve Ekstrem Hava
Güçlü bir El Niño, küresel ortalama sıcaklıkların geçici olarak 0,2 ila 0,3 santigrat derece artmasına neden olabilir. Bu da, halihazırda sera gazı etkisiyle ısınan dünyada yeni sıcaklık rekorlarının kırılmasına yol açabilir. Özellikle Güney Amerika'nın batı kıyılarında şiddetli yağışlar ve seller, Avustralya'da kuraklık, Endonezya ve Güneydoğu Asya'da orman yangınları riski artar. Ayrıca, Atlantik kasırga sezonunun daha sakin geçmesine karşın, Pasifik'te tayfun aktivitesi artabilir.
Prof. Roundy, El Niño'nun etkilerinin bölgesel farklılıklar gösterdiğini; ancak genel olarak tarım, su kaynakları ve halk sağlığı üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti. 2026'da olası bir süper El Niño'nun gıda fiyatları ve enerji talebi üzerinde baskı yaratması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
El Niño'nun Türkiye'ye doğrudan etkisi genellikle dolaylı olsa da, küresel iklim sistemindeki bu büyük değişim Türkiye'yi de etkileyebilir. Güçlü bir El Niño, Akdeniz havzasında kış yağışlarının azalmasına ve sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesine neden olabilir. Bu durum, Türkiye'nin tarımsal üretimi, su rezervleri ve enerji tüketimi açısından risk oluşturur. Ayrıca, küresel gıda fiyatlarındaki olası artış, Türkiye'nin ithalat bağımlılığını artırabilir. Türkiye'nin iklim değişikliğine uyum politikalarını güçlendirmesi ve kuraklık yönetim planlarını hayata geçirmesi bu bağlamda önem taşıyor.
