İngiltere'nin Cheshire bölgesindeki Sandbach kasabasında bulunan Malkins Bank Golf Kulübü, sanayi atıklarıyla kirlenmiş bir arazi üzerine inşa edildi. Zehirli kimyasalların 100 yıl daha toprakta kalacağı belirtilen alanda, golf sahasının yanı sıra bir de çocuk oyun parkı yer alıyor. Yetkililer, sahanın 'güvenli' olduğunu açıklasa da çevre sakinleri, sağlık riskleri konusunda endişeli.
Saha nasıl kirlendi?
Bölge, 20. yüzyılın başlarında kimya sanayinin yoğunlaştığı bir alandı. Malkins Bank arazisi, 1950'lerden itibaren kimyasal atıkların depolandığı bir alan haline geldi. Atıklar arasında ağır metaller, organik çözücüler ve kanserojen maddeler bulunuyor. 1990'larda arazi, golf sahasına dönüştürülmek üzere temizlendi, ancak uzmanlar temizliğin yetersiz olduğunu ve zehirli maddelerin toprağın derinliklerine sızdığını belirtiyor.
Bölge sakinlerinden Graham Warner, bir komşusunun kimliği belirsiz kaynaktan gelen kalın bir dosyayı kapısına bıraktığını anlatıyor. Dosyada, bölgedeki kirlilik seviyeleri ve sağlık risklerine dair resmi raporlar yer alıyor. Warner, 'Kimsenin burada nefes alması güvenli değil' diyerek endişelerini dile getiriyor.
Küresel bir sorun: Eski sanayi sahaları
Malkins Bank, dünyada eski sanayi tesislerinin ve atık depolama alanlarının yeniden kullanılmasıyla ilgili büyüyen bir sorunu temsil ediyor. Benzer durumlar Almanya'nın Ruhr bölgesi, ABD'nin Rust kuşağı ve Japonya'nın sanayi bölgelerinde de yaşanıyor. Bu alanlar genellikle konut, park veya spor tesislerine dönüştürülüyor, ancak temizlik maliyetleri yüksek olduğu için kirlilik seviyeleri düşük tutulabiliyor. İklim değişikliği de bu sorunu derinleştiriyor; şiddetli yağışlar ve seller, zehirli maddelerin daha geniş alanlara yayılmasına neden oluyor.
İngiltere Çevre Ajansı, sahadaki kirliliğin 'kabul edilebilir' seviyelerde olduğunu ve golf oynamanın risk taşımadığını belirtiyor. Ancak bağımsız bilim insanları, toprak ve su örneklerinde yüksek seviyelerde kurşun, kadmiyum ve arsenik tespit ettiklerini açıkladı. Özellikle çocukların oyun oynadığı alanlar daha sıkı denetim gerektiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu örnek, Türkiye'de eski sanayi tesislerinin bulunduğu alanlarda benzer sorunlarla karşılaşılabileceğini gösteriyor. Türkiye'de özellikle İstanbul, Kocaeli, İzmir ve Bursa gibi illerde yoğunlaşan eski sanayi bölgeleri, dönüşüm projelerine konu oluyor. Eğer bu alanlar yeterli çevresel temizlik yapılmadan konut veya sosyal tesislere açılırsa, Malkins Bank'taki gibi sağlık riskleri ortaya çıkabilir. Türkiye'nin çevre mevzuatı ve denetim kapasitesi, bu tür riskleri azaltmada kritik önem taşıyor. Ayrıca, küresel iklim değişikliğinin etkileriyle birlikte, kirlenmiş sahaların rehabilitasyonu daha da acil hale geliyor.
