İngiltere'de bir barda 10 sterline dayanan biranın ardından şimdi de kahve fiyatları tavan yaptı. Londra'daki birçok kafede bir fincan flat white kahvenin fiyatı 6.50 sterline (yaklaşık 245 TL) kadar çıktı. Bunun nedeni, El Niño hava olayının kahve hasadını vurması, artan işçi ücretleri ve hükümetin vergi artışları. Kahve çekirdeğinin tarladan fincana gelene kadarki maliyeti her aşamada yükseliyor: hasat, nakliye, kavurma ve perakende. Sektör temsilcileri, enflasyonun yalnızca bir dönemlik değil, yapısal bir sorun olduğunu belirtiyor.
Kahve Fiyatlarının Yükselişinin Arkasındaki Faktörler
El Niño'nun neden olduğu kuraklık ve aşırı yağışlar, başta Brezilya ve Vietnam olmak üzere büyük kahve üreticisi ülkelerde hasadı olumsuz etkiledi. Arabica çekirdeği fiyatları son bir yılda yüzde 70'e yakın arttı. Bunun yanı sıra, İngiltere'de asgari ücretteki artış ve işverenlerin ulusal sigorta katkılarındaki yükseliş, kafelerin işletme maliyetlerini patlattı. Ayrıca, enerji fiyatlarındaki kalıcı yükseklik, süt ve diğer malzemelerin maliyetini de artırdı. Birçok kafe, bu maliyetleri tüketiciye yansıtmak zorunda kaldı. Sektör uzmanları, fiyat artışlarının kısa vadede durmayacağını, çünkü iklim değişikliğinin kahve üretimini daha da tehdit ettiğini belirtiyor.
Küresel Boyut: Kahve Krizi ve Tüketici Alışkanlıkları
Kahve, dünyada petrolden sonra en çok ticareti yapılan ikinci emtia. Fiyat artışları sadece İngiltere'yle sınırlı değil; Avrupa, ABD ve Asya'da da benzer bir tablo var. Starbucks, Costa Coffee gibi büyük zincirler menü fiyatlarını güncellerken, yerel bağımsız kafeler ayakta kalmakta zorlanıyor. Uzmanlara göre, tüketicilerin kahve alışkanlığı değişmeye başlayabilir; evde kahve yapma ve daha ucuz markalara yönelme eğilimi artabilir. Öte yandan, sürdürülebilir kahve üretimine yatırım yapan çiftçiler, adil ticaret sertifikalarının önemini vurguluyor. Ancak iklim değişikliği, önümüzdeki on yıllarda kahve üretim bölgelerini ciddi şekilde daraltabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, dünya kahve pazarında hem üretici (Doğu Karadeniz'de sınırlı da olsa) hem de önemli bir tüketici konumunda. Küresel kahve fiyatlarındaki artış, Türkiye'de de özellikle ithal kahve fiyatlarına yansıyor ve enflasyonu tetikleyebilir. Türkiye, kahve ithalatında Brezilya ve Kolombiya'ya bağımlı olduğu için döviz kuru ve iklim krizine karşı hassas. Bu durum, yerli kahve üretimini teşvik etme ve sürdürülebilir tarım politikaları geliştirme ihtiyacını ortaya koyuyor.
