Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskyy, Karpat Sekizlisi (Carpathian Eight) olarak adlandırılan yeni bölgesel işbirliği platformunun ilk zirvesine ev sahipliği yaptı. Zirveye Ukrayna, Romanya, Sırbistan, Polonya, Slovakya, Çekya, Avusturya ve Macaristan liderleri katıldı. Avrupa Birliği de zirvede temsil edildi.
Karpat Sekizlisi'nin Kuruluşu ve Amaçları
Karpat Sekizlisi, Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri arasında bölgesel işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan bir platform olarak ortaya çıktı. Zirvenin ana gündem maddeleri arasında enerji güvenliği, altyapı bağlantıları, ekonomik işbirliği ve bölgesel istikrar yer aldı. Ülkeler, Karpat bölgesinin ortak çıkarlarını korumak ve Avrupa-Atlantik kurumlarıyla entegrasyonu derinleştirmek konusunda mutabık kaldı.
Zelenskyy, zirvenin açılış konuşmasında, "Bu platform, bölgemizin sesini duyurmak ve ortak sorunlarımıza ortak çözümler bulmak için önemli bir fırsat" dedi. Ayrıca, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığının sadece Ukrayna için değil, tüm bölge için bir tehdit olduğunu vurguladı.
Zirveye katılan liderler, ortak bir bildiri yayınlayarak, Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine desteklerini yinelediler. Bildiride, Rusya'nın eylemlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğu ve bölgesel güvenliği tehdit ettiği belirtildi. Ayrıca, ülkeler arasında enerji, ulaşım ve dijital altyapı alanlarında işbirliğinin artırılması kararlaştırıldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Karpat Sekizlisi, Avrupa'daki mevcut güvenlik mimarisine alternatif bir yapı olarak değil, tamamlayıcı bir mekanizma olarak konumlandırılıyor. Zirve, özellikle Rusya'nın Ukrayna'ya müdahalesi sonrasında Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin artan güvenlik kaygılarını yansıtıyor. Platform, NATO ve AB üyeliği olan ülkelerin yanı sıra Sırbistan gibi askeri tarafsızlığını koruyan ülkeleri de bir araya getiriyor.
Uzmanlar, Karpat Sekizlisi'nin bölgesel işbirliğini güçlendirebileceğini, ancak etkinliğinin üye ülkelerin siyasi iradesine bağlı olduğunu belirtiyor. Zirvenin somut çıktılar üretip üretmeyeceği önümüzdeki dönemde netleşecek.
Avrupa Birliği'nin zirveye katılımı, Brüksel'in bölgesel inisiyatiflere verdiği önemi gösteriyor. AB, genişleme politikası kapsamında Batı Balkanlar ve Doğu Ortaklığı ülkeleriyle ilişkilerini derinleştirmeye çalışıyor. Karpat Sekizlisi, bu çabaların bir parçası olarak görülebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Karpat Sekizlisi'nin ilk zirvesi, Türkiye'nin bölgesel dengeler açısından yakından takip etmesi gereken bir gelişme. Zirveye katılan ülkeler arasında Türkiye'nin yakın ilişkilerde olduğu Romanya, Sırbistan, Polonya ve Macaristan gibi ülkeler bulunuyor. Bu platform, Karadeniz bölgesindeki işbirliği ve güvenlik dinamiklerini etkileyebilir. Türkiye, bölgesel istikrarın korunması ve enerji koridorlarının güvenliği açısından bu tür oluşumlarla diyalog içinde olmalı. Ayrıca, Karpat Sekizlisi'nin Avrupa-Atlantik entegrasyonunu hızlandırma hedefi, Türkiye'nin AB süreciyle dolaylı da olsa bağlantılı. Türkiye, bölgedeki jeopolitik rekabetin tırmanmaması için diplomatik kanalları açık tutmalı.
