ABD Başkanı Donald Trump'ın G7 zirvesinde ikili görüşmeler yapacağı liderler arasında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin bulunmadığı bildirildi. Beyaz Saray'dan bir yetkili, Trump'ın Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan ile ayrı ayrı bir araya geleceğini ancak Zelenskiy ile ikili bir görüşme planlanmadığını açıkladı. Buna karşılık Trump, G7 çalışma oturumuna Zelenskiy'nin de katılacağını belirtti. Öte yandan, Ukrayna'daki Rus ilerleyişinin 'büyük ölçüde durduğu' ifade ediliyor. Savaşın 1.572'nci gününde cephe hattındaki son duruma ilişkin değerlendirmelerde bulunan üst düzey bir yetkili, Rus güçlerinin son haftalarda kayda değer bir toprak kazanamadığını, Ukrayna savunmasının direnç gösterdiğini söyledi.
Gelişmenin arka planı
G7 zirvesi, küresel ekonomiden güvenlik meselelerine kadar geniş bir gündemle toplanıyor. Trump'ın Zelenskiy ile ayrı bir görüşme yapmaması, Ukrayna'ya yönelik ABD desteğinin sorgulanmasına neden oldu. Zira Trump, geçmişte Ukrayna'ya yapılan yardımları eleştirmiş ve savaşın bir an önce sona ermesi gerektiğini savunmuştu. Beyaz Saray yetkilisi, G7 marjında Zelenskiy ile bir araya gelinmemesinin 'bir anlam taşımadığını' ancak programın yoğunluğu nedeniyle böyle bir plan yapılmadığını öne sürdü. Yine de bu durum, Kiev yönetiminde hayal kırıklığı yarattı. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, 'Ukrayna'nın müttefiklerle her düzeyde diyaloğa açık olduğu' vurgulandı. Öte yandan Rusya, son aylarda Donbas bölgesinde yoğun saldırılar düzenlemiş, ancak Ukrayna'nın Batı'dan aldığı silah ve istihbarat desteğiyle bu saldırıları püskürttüğü belirtiliyor. Yetkililere göre, Rus ordusunun insan ve ekipman kaybı arttıkça ilerleme hızı yavaşladı.
Bölgesel ve küresel boyut
G7 zirvesinde Ukrayna'nın masada olmaması, Batı ittifakı içindeki görüş ayrılıklarını da gün yüzüne çıkarıyor. Avrupa ülkeleri, Ukrayna'ya askeri ve mali desteğin sürmesini isterken, ABD'nin pozisyonu belirsizliğini koruyor. Trump'ın 'Amerika Birinci' politikası çerçevesinde Ukrayna'ya yapılan yardımları azaltabileceği veya şartlara bağlayabileceği konuşuluyor. Bu durum, Avrupa'nın güvenlik mimarisini de etkiliyor; Almanya ve Fransa, Ukrayna'nın olası bir toprak kaybı durumunda kendi güvenliklerinin de tehdit altına gireceğini düşünüyor. Ayrıca, Rusya'nın savaşı uzatma stratejisi, Batı'nın yorgunluk belirtileri göstermesine neden oluyor. Ancak uzmanlar, Rusya'nın da ekonomik yaptırımlar ve savaşın yükü altında zorlandığını, askeri başarısızlıkların Kremlin'i siyasi olarak zor durumda bırakabileceğini ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna-Rusya savaşında arabuluculuk rolü üstlenen nadir ülkelerden biri. Zelenskiy'nin G7'de Trump ile ikili görüşme yapamaması, Ukrayna'nın Batı desteğindeki kırılganlığı gösteriyor. Bu durum, Türkiye'nin Karadeniz tahıl koridoru ve esir takası gibi girişimlerinin önemini artırabilir. Ayrıca, ABD'nin Ukrayna'ya desteğinin azalması, Türkiye'nin NATO içindeki pozisyonunu ve Rusya ile dengeli ilişkilerini yeniden değerlendirmesini gerektirebilir. Bölgesel güvenlik açısından, savaşın uzaması Türkiye'nin enerji güvenliği ve sığınmacı politikaları üzerinde baskı yaratmaya devam ediyor.
