Ukrayna'da Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, geçtiğimiz hafta görevden aldığı Savunma Bakanı Mihaylo Fedorov'u yeniden göreve getirmesi yönünde artan bir baskıyla karşı karşıya. Ülke genelinde başlayan protestolar, aktivistlerin kararlılığı sayesinde giderek büyüyor. Kiev, Lviv ve Harkiv başta olmak üzere birçok şehirde düzenlenen gösterilerde, vatandaşlar Fedorov'un geri dönüşünü talep ediyor. Göstericiler, savaşın en kritik döneminde savunma bakanlığında istikrarın önemine vurgu yapıyor. Zelenskiy'nin bu hafta içinde konuyla ilgili bir açıklama yapması bekleniyor.
Görevden almanın arka planı
Mihaylo Fedorov, 2023 yılından bu yana Savunma Bakanı olarak görev yapıyordu. Rusya'ya karşı yürütülen savaşta, özellikle askeri teknoloji ve dijital dönüşüm alanlarındaki çalışmalarıyla tanınıyordu. Fedorov, Ukrayna'nın savunma sanayiinde yerlileşme hamlelerine öncülük etmiş, ayrıca uluslararası ortaklarla yapılan silah tedarik anlaşmalarında kilit rol oynamıştı. Ancak, geçtiğimiz hafta Zelenskiy tarafından yapılan bir kararnameyle görevinden alındı. Resmi açıklamada, "savunma bakanlığının yeniden yapılandırılması" gerekçe gösterilirken, muhalif kesimler bu kararın siyasi olduğunu öne sürüyor. Bazı analistler, Fedorov'un batılı müttefiklerle ilişkilerde yeterince esnek davranmadığı iddialarının bu görevden alınmada etkili olabileceğini belirtiyor.
Protestoların organizatörlerinden biri olan eski milletvekili Oleksiy Honçarenko, yaptığı açıklamada "Fedorov, savaşın kazanılmasında kilit bir figürdü. Onun görevden alınması, savunma hattında bir boşluk yaratacak. Biz bu haksız karar geri alınana kadar sokağa çıkmaya devam edeceğiz" dedi. Gösterilere katılan asker aileleri de benzer endişeleri dile getiriyor. Özellikle cephedeki askerlerin moralini etkileyen bu gelişme, savaşın gidişatına ilişkin soru işaretlerini artırıyor. Zelenskiy'nin bu hafta kamuoyuna bir açıklama yapması ve kararını detaylandırması bekleniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Ukrayna'daki siyasi kriz, sadece iç politikayı değil, aynı zamanda uluslararası ilişkileri de etkiliyor. Batılı müttefikler, özellikle ABD ve AB ülkeleri, Ukrayna'nın savaş yönetimindeki istikrarı yakından takip ediyor. Fedorov'un görevden alınması, bazı Batılı başkentlerde rahatsızlık yarattı. Zira Fedorov, özellikle savunma sanayi işbirliklerinde güvenilir bir muhatap olarak görülüyordu. Öte yandan, Rusya'nın bu gelişmeyi Ukrayna yönetimindeki zafiyet olarak yorumlaması ve propaganda amaçlı kullanması bekleniyor. Ukrayna'nın doğusundaki cephe hatlarında, bu siyasi belirsizlik nedeniyle savunma hattında zayıflama olabileceği endişesi yaygın. Ayrıca, enerji altyapısına yönelik Rus saldırılarının arttığı bir dönemde, savunma bakanlığındaki bu değişiklik, kış aylarında ülkenin savunma kapasitesini test edebilir. Uzmanlar, Zelenskiy'nin bu krizi ne kadar hızlı çözebileceğinin, savaşın seyrini doğrudan etkileyebileceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna'daki bu siyasi kriz, Türkiye'nin Karadeniz güvenliği ve savunma sanayi işbirlikleri açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme. Fedorov'un görevden alınması, Ukrayna'nın savunma alanındaki istikrarını sorgulatırken, Türkiye'nin Ukrayna ile yürüttüğü SİHA ve diğer savunma projelerinde aksamalara yol açabilir. Ayrıca, Ankara'nın arabuluculuk rolü ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki politikaları, Ukrayna'daki yönetim krizinden etkilenebilir. Türkiye'nin hem Rusya hem de Ukrayna ile dengeli ilişkiler sürdürme çabası, bu tür istikrarsızlıklar karşısında esneklik gerektiriyor. Önümüzdeki dönemde Ankara'nın, Kiev'deki siyasi istikrarı destekleyici adımlar atması beklenebilir.
